Kayıtlar

Film Analizi etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Bir Babanın Geç Kalmışlığı Üzerine - En sevdiğim

Resim
  İnsan, çocukluğunda eksikliğini duyduğu şeyleri büyüdüğünde de yanında taşıyor. Yıllar geçiyor, hayat değişiyor ama bazı karşılaşmalar eski meseleleri yeniden önümüze getiriyor. The Beloved filmini izlerken, yıllar sonra yeniden karşılaşan bir baba ile kızının hikâyesinde beni en çok düşündüren şey, insanın en yakınındaki kişiye bile ne kadar uzak düşebileceğiydi.  Esteban, sinema dünyasında kendisine sağlam bir yer edinmiş, ne istediğini bilen ve kararlarının uygulanmasına alışmış bir yönetmen. Bir zamanlar kızından uzaklaşmış, kendi hayatını yaşamayı seçmiş. Yıllar sonra Emilia'yla yeniden ilişki kurmak istediğinde ona yönettiği filmde başrol teklif ediyor. Birlikte çalışmak, vakit geçirmek, belki de aralarındaki mesafeyi kapatmak istiyor. Fakat Esteban'ın hesaba katmadığı bir şey var: Emilia'nın hayatı, o yokken de devam etmiş. Üstelik o yılların bıraktığı izler hâlâ orada.   Esteban'ın insanlarla kurduğu ilişkide yönetmen kimliğinin etkisi hissediliyor. Olay...

CACHÉ (SAKLI): İnsan Kendinden Neyi Saklar?

Resim
  İnsanların kendileri hakkında anlattıkları hikâyelere ne kadar inandıklarını hiç düşündünüz mü? Çoğumuz kendimizi belirli ilkeleri, doğruları ve değerleri olan insanlar olarak görürüz. Geçmişimize dönüp baktığımızda da genellikle kendimizi haklı çıkaracak bir açıklama buluruz. Bazen bir davranışımızı koşullara bağlar, bazen başkasının hatasını öne çıkarır, bazen de yaşananları hatırlamamayı tercih ederiz. Bir süre sonra kendi anlattığımız hikâyeye biz de inanmaya başlarız. Peki, başkalarının hayatında bıraktığımız izler de bizim hatırladığımız kadar önemsiz midir? Yoksa bazı şeyleri unutmayı seçerek kendimizle barışık olduğumuzu mu düşünüyoruz? Michael Haneke'nin Caché filmi beni en çok bu sorular üzerine düşündürdü. Film, Paris'te yaşayan Georges ve Anne Laurent çiftinin evinin önünde çekilmiş uzun bir görüntüyle başlıyor. Birileri aileyi uzaktan izliyor ve kaydettikleri görüntüleri onlara gönderiyor. Kasetlerin ardındaki gizem, Georges'un çocukluğunda yaşadığı bir olay...

Şeker Kaplamalı Bir Kâbus: Yetenekli Genç Kadın

Resim
  Carey Mulligan’ın canlandırdığı Cassie’nin hayatını altüst eden, geçmişte en yakın arkadaşı Nina’nın yaşadığı cinsel saldırı ve herkesin bunu üç maymunu oynayarak geçiştirmesi. Nina’nın dünyası darmadağın olurken suçlunun ve onu koruyanların hayatlarına hiçbir şey olmamış gibi devam etmesi, Cassie’nin adalet terazisini şirazesinden çıkarıyor. Bütün derdi sadece cezasızlık değil; asıl mesele, insanların bu pisliği bu kadar kolay sindirebilmesi. Geceleri barlarda sarhoş taklidi yapıp kendisinden faydalanmaya çalışan "düzgün" tiplerin karşısına dikilmesi de bu yüzden. O erkeklerin, ortalıkta savunmasız kimse yokken ne kadar kibar, sıkışınca ise ne kadar küçülebildiklerini yüzlerine vurmak istiyor. Emerald Fennell, böylesine karanlık bir hikâyeyi geleneksel bir intikam geriliminin kasvetli atmosferine hapsetmek yerine, pastel renkler, özenle kurulmuş kadrajlar ve neşeli pop şarkılarıyla anlatıyor. Gördüğümüz dünya ile anlatılan hikâye arasında sürekli bir uyumsuzluk var. Şeke...

Armand - Doğruyu Ararken Kendimizle Ne Kadar Yüzleşebiliyoruz?

Resim
  Armand ’ı izlerken ilkokul çağındaki iki çocuk arasında yaşandığı iddia edilen bir olayın perde arkasını merak etmekten ziyade; bir belirsizlik anında biz yetişkinlerin nasıl çileden çıkabildiğini, peşin hükümlerimizi "gerçek" diye nasıl pazarlayabildiğimizi ve kendi doğrularımızı korumak adına nerelere kadar varabileceğimizi izledim. Hikâye, mesai saati bitmiş, boşalmaya başlayan bir okul binasında geçiyor. Seyirciye detayları tam olarak verilmeyen o gizemli "olay"ın ardından iki çocuğun ebeveynleri ve okul yönetimi aynı masanın etrafında buluşuyor. Dışarıdan bakıldığında herkes gerçeği ortaya çıkarmaya çalışan duyarlı yetişkinler gibi. Ancak toplantı uzayıp hava ağırlaştıkça insan ister istemez fark ediyor: Belki de kimsenin derdi çocukların ne yaşadığı veya hissettiği değil. Masada sanki herkes kendi korkularını, geçmişten kalan hesaplaşmalarını ve birbirlerine duydukları örtük öfkeyi savunma telaşına düşüyor. İnsan gerçekten hakikati mi arar, yoksa sadece kend...

Otomatik Portakal: Sinema, İktidar ve İtaat Üzerine

Resim
  Otomatik Portakal’ı ilk izlediğim anı dün gibi hatırlıyorum. Salondan çıktığımda kafamı kurcalayan şey sadece Alex’in o patolojik şiddet eğilimi ya da fonda çalan Beethoven eşliğindeki tuhaf, sürrealist sahneler değildi. Film, benim sinemayla kurduğum bağı tamamen değiştirdi. O güne kadar filmleri daha çok hikâyesi, karakter derinliği ya da görsel estetiği üzerinden okuyan biriydim. Kubrick bana sinemanın başlı başına bir düşünme biçimi olabileceğini gösterdi. Bir film sadece bir hikâye anlatmakla kalmayıp insanın dünyayı, iktidarı ve hatta kendi zihnini algılama biçimini altüst edebiliyormuş, onu fark ettim. Açıp baktığınızda Alex’in hikâyesi sıradan bir suç ve ceza anlatısı gibi görünür: Kontrolden çıkmış bir suçlu yakalanır, hapse atılır ve tıp vasıtasıyla "ıslah" edilmeye çalışılır. Fakat filmi asıl rahatsız edici ve zamansız kılan şey, Alex’in bireysel vahşetinden ziyade devletin o vahşet karşısında takındığı tutumdur. Alex’in yaptıkları elbette savunulacak gibi deği...

Hatırladığımız kişi gerçekten biz miyiz?

Resim
  Bir sabah uyanıyorsunuz ve zihniniz kapkaranlık. Kim olduğunuz, neyi sevdiğiniz, kimi kaybettiğiniz… Hiçbirini hatırlamıyorsunuz. Eviniz aynı ev. Sokaklar bildiğiniz sokaklar. İnsanlar bir yerlere yetişme telaşında. Yalnızca siz kendi hayatınızın dışına düşmüşsünüz. Christos Nikou’nun Elmalar ı ( Mila ), böyle bir kopuşun ortasında başlıyor. Aris, aniden ortaya çıkan bir hafıza kaybı salgınının kurbanlarından biri. Kim olduğunu, nereden geldiğini bilmiyor. Önüne yeni bir hayat kurabilmesi için bir program konuyor. Sinemaya gidecek, bisiklete binecek, dans edecek, doğum günü kutlayacak. Bütün bunları da fotoğraflayacak. Sanki geçmişi olmayan birine, hazır bir geçmiş veriliyor. Aris, yetişkin bir bedenin içinde yeniden yaşamayı öğrenirken film yavaş yavaş başka bir yere kayıyor. Mesele artık yalnızca hafızanın kaybı değil; insanın geçmişi olmadan nasıl bir kimlik kurabileceği. Bizi biz yapan şey gerçekten hatırladıklarımız mı? Aris'in zihninden geçmişi çekip aldığınızda yalnızca an...

Davet: Bir Evliliğin İçine Sızan Yabancılar

Resim
Bir akşam yemeği sahnesi izliyorsak, o masanın bir süre sonra bir hesaplaşma yerine dönüşeceğini biliriz. Olivia Wilde’ın Davet’te kurduğu sofra da bundan farklı değil. Fakat filmin derdi, şık bir evin salonunda oturan insanların yüzeyselliğini göstermekten çok, bu sofrayı yavaş yavaş bir evlilik sorgusuna dönüştürmek. Joe ile Angela’nın ilişkisi, “kötü gitmeyen ama artık iyi de gitmeyen” evliliklerden. Ortada büyük bir ihanet, bitmek bilmeyen kavgalar ya da dramatik bir kopuş yok. Onları birbirinden uzaklaştıran daha sıradan bir şey: zaman. Birlikte geçirilen yıllar, söylenmeyenler, ertelenen arzular ve gündelik hayatın alışkanlıkları, fark ettirmeden iki insanın arasına mesafe koymuş. Tam o sırada üst kattaki komşular Hawk ve Piña çıkageliyor. Beklenmedik bir anda kapıda belirmeleriyle evin içindeki hava bir anda değişiyor. Komşu çiftin rahatlığı ve cinselliği konuşmaktan çekinmemeleri, ilk bakışta filmi “açık ilişki ve özgürlük” üzerine bir hikâyeye dönüştürecekmiş gibi görünüyo...

Dünyanın Sonundan Daha Kötü Bir Şey Var: Dünyanın Sonunu Anlatmak

Resim
  The Dog Stars sinema salonunda bittiğinde aklımda hikâyeden çok berrak bir duygu kaldı: Eksiklik. Kötü bir filmden çıktıktan sonra hissedilen o ucuz “vaktimi boşa harcadım” pişmanlığı değil bu; daha başka, daha rahatsız edici bir şey. Filmin içinde gerçekten büyük bir yapıtın olabileceğini hissediyorsunuz ama film bir türlü oraya varamıyor. Sanki elinizin altında çok daha güçlü bir şey varmış da, onu sonuna kadar göremeden film bitmiş gibi. Belki de Ridley Scott’ın bu yeni hamlesinin asıl trajedisi tam olarak burada başlıyor. Scott’ın önümüze serdiği tablo, insanlığın kitlesel ölçekte silindiği, kurumların çöktüğü ve devletin buharlaştığı tanıdık bir enkaz. İnsanlar artık birer yurttaş değil; uçsuz bucaksız Amerika coğrafyasında birkaç silah, biraz yiyecek ve geçmişten kalma alışkanlık kırıntılarıyla tutunmaya çalışan insanlar. Fakat bu virane coğrafya ister istemez temel bir soruyu dayatıyor: İnsanlık gerçekten yok olduğunda geriye ne kalır? İlk bakışta cevap basit: Güç, şiddet,...

Marie Antoinette: Pastel Bir Hapsihanenin Anatomisi

Resim
  Sofia Coppola’nın Marie Antoinette ’i, daha ilk dakikalarından itibaren klasik dönem filmlerinden ayrılacağını belli ediyor. Fransız Devrimi’nin toplumsal arka planı, Versailles’daki politik mücadeleler ya da Marie Antoinette’in tarih karşısındaki suçluluğu filmin asıl meselesi değil. Coppola başka bir yere bakıyor. Bütün o gösterişli dünyanın ortasında, henüz çok genç yaşta kendisine biçilen role sıkışmış bir kadına.  Filmin başındaki sınır sahnesi bu bakışın ipuçlarını veriyor. Avusturya ile Fransa arasındaki ahşap pavyonda Marie’nin üzerindeki kıyafetler çıkarılıyor, eşyaları geride bırakılıyor. Sevdiği köpeği bile artık yanında değil. Sınırı geçerken yalnızca bir ülkeden diğerine gitmiyor; çocukluğundan da ayrılıyor. Bundan sonra onu belirleyecek olan kendi adı ya da kişiliği değil, taşıdığı unvan olacak. Marie Antoinette artık bir hanedanın parçası ve aynı zamanda o hanedanın devamlılığından sorumlu bir beden. Versailles’a geldiğinde bu durum daha da belirginleşiyor. Sa...

Saplantı: İki Saatlik Bir Tahammül Deneyi

Resim
  Sinema salonunda filmin ortasında kalkıp gitmek, izleyici için radikal bir karardır. Ancak bazen bir filmin ilk kırk beş dakikası, kalan sürede size ucuz irkilmeler dışında hiçbir şey sunamayacağını o kadar açık ilan eder ki, koltukta oturmaya devam etmek kendi zekânıza karşı işlenmiş küçük bir suç gibi hissettirir. Vizyondaki Saplantı (Obsession), tam da böyle bir deneyim. Film, daha ilk sahnelerinden itibaren izleyiciyi ne özgün bir gerilime ne de en temel mantık örgüsüne davet ediyor. Hikâyenin üzerine inşa edildiği temel, yazın kurumuş bir su birikintisinden daha sığ. Bütün gizem ve gerilim ise tekinsiz bir dükkândan satın alınan uyduruk bir dilek kutusuna emanet edilmiş. Evet, filmin bütün dramatik ağırlığını sırtlaması beklenen şey bu. Gıcırdayan kapılar, ansızın patlayan bas sesleri ve karanlık koridorlar da cabası. "Takıntı" gibi psikolojik açıdan zenginleştirilmeye son derece müsait bir başlık, sonunda sıradan bir lunapark korku tüneline dönüşüyor. Karakterimiz...