Kayıtlar

Temmuz, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Annihilation – Parıltı'nın İçinde Benliğin Çözülüşü | Film İncelemesi

Resim
  Parıltı’nın İçinde Kendini Kaybetmek: Alex Garland ve Annihilation Aksiyon yüklü, uzaylıların dünyayı bastığı dümdüz bir bilim kurgu izlemek niyetiyle Annihilation ’ın karşısına oturduysanız, büyük ihtimalle ilk bir saatin sonunda ekrana boş boş bakıp "Biz ne izliyoruz şu an?" demişsinizdir. Ve açıkçası, Alex Garland’ın tam olarak istediği şey de bu. Ex Machina ile yapay zekaya soğukkanlı bir bakış atan Garland, bu kez Jeff VanderMeer’ın romanını alıp bizi Lovecraftvari bir kâbusun, "New Weird" türünün ortasına bırakıyor. Filmin merkezindeki Parıltı (Shimmer), alışıldık bilim kurgu örneklerindeki gibi dünyayı yok etmeye gelen uzaylıların üssü falan değil. Burası bir prizma. İçeri giren her şeyi; ışığı, sesi, genleri ve en önemlisi insanların zihnini kırıp yeniden birleştiriyor. Dışarıdan bakınca ağaçlardan insan siluetlerinin büyüdüğü, geyik boynuzlarının dallara dönüştüğü büyüleyici bir cenneti andırıyor. Parıltı, izleyiciyi doğanın çıldırtıcı bir estetikle yeni...

Hiç Gelmeyen Düşman

Resim
  Mahallenin en eski evlerinden birinde yalnız yaşayan Nihat, her sabah aynı saatte, güneş henüz doğmadan uyanırdı. Sessizlik, dünyanın en güvenilir zamanıydı ona göre. İnsanlar uyurken, kötülük de uyurdu. Önce salon penceresinin tülünü iki parmak aralar, sokağı dikkatle incelerdi. Karşı apartmanın üçüncü katındaki yaşlı kadın yine balkondaydı; elindeki saksıyı sularken gözü ara sıra onun evine kayıyordu. "Yine beni izliyor," diye geçirdi içinden. Perdeyi hızla kapattı. Kahvesini mutfakta, ışığı yakmadan içti. Televizyon açmazdı; haberlerin bile kitleler üzerinde kurulan o büyük, sistematik oyunun bir parçası olduğuna inanırdı. Telefonu susturulmuş bir sığınak gibi hep sessizdeydi; tanımadığı numaralar zaten potansiyel birer tehditti. Postacı zile bastığında nefesini tutar, kapının arkasında dakikalardır orada duran bir gölge gibi kıpırdamadan beklerdi. Yıllardır böyle yaşıyordu. Mahallede herkes onu tanırdı ama kimse onun kim olduğunu gerçekten bilmezdi. Bakkal Hasan, ...

Maket Evlerin Kırgın Sakinleri

Resim
  Wes Anderson sinemasına peş peşe maruz kalmak, aynı mimarın elinden çıkmış farklı şehirlerde gezinmeye benzer. Oteller değişir, adalar değişir, çöller değişir; kadraj hep o milimetrik, takıntılı simetrisini korur. Ancak bu kartpostal kusursuzluğundaki maket evlerin içine biraz daha yakından baktığınızda, hepsinin aynı odasında oturup duran o tanıdık, kırgın insanları görürsünüz. Anderson’ın asıl meselesi mekânlar ya da tuhaf olay örgüleri değildir; o, içeride bir yerleri sessizce kanayan insanları anlatır. Parçalanmış aileler, büyüyememiş yetişkinler ve yaşından önce yaşlanmış ruhsuz çocuklar... Onun karakterleri bağırıp çağırarak ağlamazlar. Duygularını kusursuz kesim ceketlerinin, pastel tonlardaki duvarların ya da ifadesiz yüzlerinin arkasına saklarlar. Yas tutarken bile sanki bir tiyatro oyununda sırasını bekleyen oyuncular gibi mesafelidirler. Trajedi ile absürt mizah aynı koltukta yan yana oturur; en ağır kayıplar bile tek bir kuru espriyle geçiştiriliverir.  Sanki h...

Hayatın "Sil" Tuşu Yok.

Resim
  “Merhaba :)” Günaydınlar, iyi geceler, kalpler, emojiler, "çevrimiçi" ibareleri, yazılıyor balonları, silinen mesajlar, görüldü işaretleri... İlişkilerinin ritmini artık bunlar belirliyordu. Sevilip sevilmediklerini bir ses tonundan değil, cevap verme süresinden anlamaya çalışıyorlar, birbirlerini seslerinden çok yazdıkları cümlelerle tanır olmuşlardı. Zamanla, aynı ekranın ışığında, kelimelerden yapılmış iki kişiye dönüştüler. Bir süre sonra ikisi de birbirini değil, yazışmalardan kurdukları kişiyi sevmeye başladı. Her mesaj, yazanın ne demek istediğinden çok, okuyanın o an ne hissettiğini anlatıyordu. Kelimeler çoğaldıkça, birbirlerini daha az anlıyorlardı. Geceleri uzun uzun yazışıyor, sabahları ilk birbirlerine günaydın diyorlardı. Birlikte film izliyor, aynı şarkıları dinliyor, aynı fotoğraflara bakıyor; bütün bunları kilometrelerce uzaktan yapıyorlardı. Birbirlerinin çocukluğunu, korkularını, eski ilişkilerini, gelecek hayallerini öğrendiler. Saatler süren konuşmaları...

Kuşların Gitmediği Ev

Resim
  Mahallede kimse adını pek bilmezdi; o sadece "Necla’nın kızı"ydı. Çünkü annesi Necla, girdiği her ortamda kendi hikâyesini o kadar büyük, o kadar gürültülü yaşardı ki kızının varlığı hep o gölgenin altında kalırdı. Kızın adı Elif’ti. Sekiz yaşındaydı ve sekiz yaşındaki bir çocuğun taşıyamayacağı kadar yetişkindi. Annesi Necla, kırkına yaklaşmış, güzelliğini hâlâ hayattaki en büyük sermayesi olarak gören bir kadındı. Hayatı boyunca sorumluluk kelimesini ağır bir yük gibi taşımış, omuzlamak yerine hep başkalarının sırtına bırakmayı seçmişti. İnsanlarla kolayca yakınlaşır ama aynı hızla uzaklaşırdı. Verdiği sözleri unutmazdı aslında; sadece tutmayı önemsemezdi. Hayatındaki her başarısızlığın mutlaka hazır bir suçlusu vardı: Patronu, eski eşi, komşular, devlet, ekonomi, şans… Kendisi dışında herkes. Necla’ya göre dünya ona haksızlık eden insanlarla doluydu; bu yüzden değişmesi gereken kişinin kendisi olduğuna hiç inanmadı. Patronunun "kötü niyetli" olduğunu sö...

Dalgın Bir Akşam Üstü

Resim
  İnsan ilişkileri, çözülemeyen bir bilmece değil; birlikte gülünebilen uzun bir fıkradır. Güneşli ama rüzgarlı bir sonbahar akşamı, Selim ve Canan otuz yıllık evliliklerinin sessizliğini mutfakta bozuyorlardı. Canan, ocaktaki çorbayı karıştırırken gözü tezgâhın üzerindeki anahtarlara takıldı. Selim, yine evden anahtarsız çıkmış olmalıydı; kesin arabada anahtarını aramış, bulamayınca da söylenerek eve doğru yönelmişti. Tam o sırada dış kapı açıldı. Selim, içeri adım atar atmaz montunun ceplerini telaşla karıştırmaya başladı. "Canan, cüzdanımı salonda mı bıraktım acaba? Markette kasada kaldım öylece," dedi, mahcup ama bir o kadar da alışılmış bir çaresizlikle. Canan arkasını döndü, elindeki kepçeyi havada sallayarak tam 'Otuz yıldır hiç değişmedin!' diyecekken, gözü Selim’in üstüne başına takıldı. Selim, aceleyle dışarı çıkarken gömleğinin düğmelerini tamamen kaydırmış, her düğmeyi bir alt iliğe denk getirmişti. Yetmezmiş gibi, gözlüğünü alnına kaldırdığı halde gözlük ...

"Ulaşmak" Bir İllüzyondur, "Yaklaşmak" İse Bir Sanat

Resim
Sis, dünyanın henüz ilk cümlesi kurulmadan önceki o dilsiz boşluktu. Sadece vardı; renksiz, biçimsiz ve zamansız. İnsanlar o belirsizliğin kıyısında durur, sise bakarken kendi gölgelerini anlamlandırmaya çalışırlardı. Ben ise o kıyıda duran, elindeki iğneyle hem yarayı açan hem de onu dikmeye çalışan yalnız bir yürüyüşçüydüm. Her sabah, güvenli sınırlarımı ardımda bırakır, sisin içine ilk adımımı atardım. O an bir Kaşif olurdum. Kelimelerin henüz doğmadığı, anlamın daha şekillenmediği o çiğ ve can yakan soğukluğa dalar, nefesimi tutardım. Döndüğümde yanımda getirdiğim her şey ham, dile gelmemiş, ağır ve biçimsiz olurdu. Sonra masaya oturur, bir Dokumacı'ya dönüşürdüm. Sisin içinden çıkardığım o vahşi parçaları elime alır; onlara dilin, nezaketin ve kurgunun ipliklerinden birer elbise dikerdim. İnsanlar o elbiseleri giyer, içlerinde ısınır ve buna "hayat" derlerdi. Onlara, her aşkın içinde saklı bir ayrılığı, her sadakatin gölgesinde bekleyen bir ihaneti ve her doğumun çok...

Firuze'nin Masalı

Resim
Firuze'nin Masalı   Kendimi birdenbire firuze kubbelerin altında, dipsiz bir rüyanın içinde buldum. Asırlık bir çöl rüzgarı, gözlerimin önündeki çini duvarların derin çatlaklarına üflüyor, devasa taş sütunlarını masalsı bir tozla aşındırıyordu. Şehir, kendi ihtişamlı mimarisinin ağırlığı altında sonsuz bir uykuya dalmış, bitmek bilmez bir tekerlemeye hapsolmuş gibiydi. Güneş, masallardaki o keskin sarılığıyla devasa avlulara doğdu. Ayaklarımın altında uzanan dar, taş döşemeli sokaklarda ne bir acele vardı ne de bir hayat belirtisi. Taşların girintilerine sinen gölgeler, taş duvarların dibinden sihirli bir yavaşlıkla kayıyordu. Kalın ceviz kapılar, demir tokmaklarını suskun birer nöbetçi gibi taşıyor; üzerlerindeki oyma desenler, çoktan unutulmuş ustaların ellerinden kalan son dua misali zamana direniyordu. Sokaklar öyle kusursuz bir düzenle birbirine bağlanıyordu ki, insan bir şehrin içinde değil de, eski bir rüyada dolaştığını sanıyordu. Her dönüş yeni bir başlangıç gibi görünse...

Artık Senden Hoşlanmıyorum

Resim
  Bir insan, hiçbir görünür sebep yokken başka bir insanın hayatından çıkmaya karar verirse geriye ne kalır? Inisherin adası, bu sorunun sorulabileceği en kusursuz ve en klostrofobik coğrafyadır. Denizin çevrelediği bu küçük kara parçası, sadece görsel bir arka plan değil; dış dünyanın gürültüsünden koparılmış, insanların kendi zihinlerinden kaçamadıkları kapalı bir evrendir. Ufuk çizgisinin her yerde olduğu ama gidecek hiçbir yerin bulunmadığı bu coğrafyada, taş duvarlar sadece mülkleri değil, insanları da birbirinden ayırır. Colm’un, Pádraic’e dönüp "Artık senden hoşlanmıyorum" dediği an, bu durağan ve boğucu coğrafyada zamanın akışına, dolayısıyla ölüme karşı verilmiş radikal ve çaresiz bir tepkidir. Bu kopuş, adanın hemen karşı kıyısından yükselen top sesleriyle, yani İrlanda İç Savaşı ile derin bir paralellik taşır. McDonagh, makro düzeydeki bir savaşı, iki dostun anlamsız çatışmasıyla mikro düzeyde aynalar. Dün İngilizlere karşı omuz omuza savaşan kardeşler anakarad...

Biyolojik Görüş

Resim
  Doktor, kelimeleri masanın üzerine sanki porselen takımı taşıyormuş gibi dikkatle bırakarak, "Zaman," dedi, "artık başka türlü akacak." Bu felsefik çıkışın ardından odada oluşan dramatik sessizlik, doktorun bilgisayara dönüp klavyede çılgınlar gibi yazı yazmasıyla bölündü. Klavyenin tuşları, resmen ölümcül bir hastalık kararı kaydetmiyor da Tetris oynuyormuş gibi şaşırtıcı bir neşeyle tıkırdıyordu. Sonra doktor başını kaldırıp, hafif bir burun akıntısı reçete ediyormuş gibi aşırı rahat bir tavırla “Geçmiş olsun,” dedi. Cümle o kadar komikti ki, Kerem "Sağ ol canım, senin de başına gelmesin inşallah" dememek için kendini zor tuttu.  O şok anında ağlasa mı, "Pardon, kaç günümüz var?" diye mi sorsa yoksa hemen en sevmediği akrabalarını arayıp haber mi uçursa bilemedi. Nereye gideceğini kestiremediğinden ayağa kalkmaya yeltendi ama oturacak yer yokmuş gibi geri çöktü; elleri birbirine dolanmış, öylece kaldı. Doktor orada tıbbi ihtimallerden ve günl...