Kayıtlar

Felsefi / Tematik Film Analizi (Edebi İnceleme) etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Hatırladığımız kişi gerçekten biz miyiz?

Resim
  Bir sabah uyanıyorsunuz ve zihniniz kapkaranlık. Kim olduğunuz, neyi sevdiğiniz, kimi kaybettiğiniz… Hiçbirini hatırlamıyorsunuz. Eviniz aynı ev. Sokaklar bildiğiniz sokaklar. İnsanlar bir yerlere yetişme telaşında. Yalnızca siz kendi hayatınızın dışına düşmüşsünüz. Christos Nikou’nun Elmalar ı ( Mila ), böyle bir kopuşun ortasında başlıyor. Aris, aniden ortaya çıkan bir hafıza kaybı salgınının kurbanlarından biri. Kim olduğunu, nereden geldiğini bilmiyor. Önüne yeni bir hayat kurabilmesi için bir program konuyor. Sinemaya gidecek, bisiklete binecek, dans edecek, doğum günü kutlayacak. Bütün bunları da fotoğraflayacak. Sanki geçmişi olmayan birine, hazır bir geçmiş veriliyor. Aris, yetişkin bir bedenin içinde yeniden yaşamayı öğrenirken film yavaş yavaş başka bir yere kayıyor. Mesele artık yalnızca hafızanın kaybı değil; insanın geçmişi olmadan nasıl bir kimlik kurabileceği. Bizi biz yapan şey gerçekten hatırladıklarımız mı? Aris'in zihninden geçmişi çekip aldığınızda yalnızca an...

Artık Senden Hoşlanmıyorum

Resim
  Bir insan, hiçbir görünür sebep yokken başka bir insanın hayatından çıkmaya karar verirse geriye ne kalır? Inisherin adası, bu sorunun sorulabileceği en kusursuz ve en klostrofobik coğrafyadır. Denizin çevrelediği bu küçük kara parçası, sadece görsel bir arka plan değil; dış dünyanın gürültüsünden koparılmış, insanların kendi zihinlerinden kaçamadıkları kapalı bir evrendir. Ufuk çizgisinin her yerde olduğu ama gidecek hiçbir yerin bulunmadığı bu coğrafyada, taş duvarlar sadece mülkleri değil, insanları da birbirinden ayırır. Colm’un, Pádraic’e dönüp "Artık senden hoşlanmıyorum" dediği an, bu durağan ve boğucu coğrafyada zamanın akışına, dolayısıyla ölüme karşı verilmiş radikal ve çaresiz bir tepkidir. Bu kopuş, adanın hemen karşı kıyısından yükselen top sesleriyle, yani İrlanda İç Savaşı ile derin bir paralellik taşır. McDonagh, makro düzeydeki bir savaşı, iki dostun anlamsız çatışmasıyla mikro düzeyde aynalar. Dün İngilizlere karşı omuz omuza savaşan kardeşler anakarad...

İlgi Alanı

Resim
  Kötülük; sanıldığı gibi her zaman büyük nefret patlamalarıyla veya bağırıp çağıran canavarlarla gelmiyor. Çoğu zaman sıradan insanın konfor arayışına, kariyer hırsına, aile düzenine ve gündelik alışkanlıklarına sızıp oralarda görünmez oluyor. Jonathan Glazer’ın The Zone of Interest filmi de tam olarak bu görünmezliği yüzümüze çarpıyor: Sıradanlaşmış bir dehşeti olağanüstü bir canavarlık anlatısı olarak değil, hayatın kendi doğal akışıymış gibi sunuyor. Rudolf Höss ve ailesi, Auschwitz’in hemen yanı başındaki evlerinde yaşarken sürekli bir panik ya da dehşet hissi içinde değiller. Toplama kampından yükselen çığlıklar, zamanla arka plandaki herhangi bir gürültüye dönüşmüş durumda: Tren sesleri, makinelerin mekanik uğultusu, bacalardan yükselen simsiyah dumanlar... Tıpkı mahalleden geçen bir otobüs sesi gibi rutinleşmiş. Höss’ün eylemlerini sadece ideolojik bir körlükle açıklayamayız. O, her şeyden önce işini iyi yapmak isteyen hırslı bir bürokrat. Terfi etmek, sistem içindeki veri...

Mükemmel Günler

Resim
  Perfect Days filmi, modern hayatın hızına karşı kurulmuş sessiz bir direnç anlatısıdır. Film, Tokyo’da kamusal tuvaletleri temizleyen Hirayama’nın gündelik yaşamını izler; fakat bu iş, karakterin sosyal konumunu açıklayan basit bir ayrıntı olmaktan çok daha fazlasıdır. Hirayama, görünmez kabul edilen bir emeğin içindedir. İnsanların kısa süreliğine uğrayıp geride bıraktıkları, çoğu zaman bakmayı bile istemedikleri mekânları temizler. Buna rağmen yaptığı işe karşı ne küçümseyici ne de dramatik bir tavrı vardır. İşini dikkatle, ritüel duygusuyla ve neredeyse estetik bir disiplinle yapar. Film, Hirayama’nın hayatını “eksik” ya da “başarısız” bir hayat olarak sunmaz. Modern anlatılar genellikle insanı yükselme, değişme, başarı kazanma ve geçmişini aşma fikri üzerinden tanımlar. Hirayama ise bu çizginin dışındadır. Onun hayatı ilerleme fikrinden çok tekrar fikri üzerine kuruludur. Her gün aynı saatte uyanır, aynı sokaklardan geçer, aynı müzikleri dinler, aynı iş düzenini sürdürür. ...

İlkbahar, Yaz, Sonbahar, Kış... ve İlkbahar

Resim
  Sinema tarihinde bazı yapıtlar vardır ki hikâye anlatmaktan çok bir deneyim yaşatır; insan doğası, arzu, suç, pişmanlık, bilgelik ve zaman üzerine kurulmuş felsefi birer meditasyona dönüşürler. Diyalogların minimuma indirildiği böyle bir anlatımda, insan hayatını mevsimlerin döngüsü içinde yeniden düşünmeye başlarız. Bu dünyada merkezdeki göl, üzerinde yükselen tapınak ve çevresindeki doğa yalnızca birer mekân değil; asıl düşünsel yapıyı oluşturan sembolik birer evrendir. Modern dünyanın hızından ve karmaşasından uzak olan bu alan, insan ruhunun laboratuvarı gibidir; burada yaşanan her olay, dış dünyadan çok insanın iç dünyasına aittir. Batı düşüncesi büyük ölçüde zamanı çizgisel olarak ele alıp insanı doğan, büyüyen, yaşlanan ve ölen bir varlık olarak konumlandırırken, bu felsefi yaklaşım zamanın çizgisel akan yapısını reddeder. Burada zaman daireseldir; yaşamın ilkbaharla başlayıp yeniden ilkbaharla sona ermesi, başlangıç ve son arasında ilerleyen bir çizgi olmadığını, sürekli ...