Kayıtlar

Haziran, 2026 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Zamanın Dinlendiği Çeşme

Resim
  Dünya, gürültüden yorulmuş ruhlar için bazı köşelerine sessizlikten kaleler inşa eder. Denizin ve zeytin ağaçlarının insanla fısıldaşarak konuştuğu, adımların acele etmeyi unuttuğu o kıyıda, hayat bildiğimizden çok daha başka bir dille akardı...  Deniz, bu kıyıda mavi değildi; her sabah başka bir kelimenin rengini alırdı. Bir gün "sessizlik" kadar beyaz, ertesi gün "özlem" kadar koyu olurdu.  Zeytin ağaçları, taş duvarların üzerinden yalnızca eğilmez; sanki yüzyıllardır aynı yokuşu, aynı evleri, aynı suskunluğu izlemekten yorulmuş da birbirlerine yaslanmak ister gibi ağır ağır sarkarlardı. Gövdelerindeki kıvrımlar, rüzgârın değil zamanın açtığı izlerdi. Her biri, yazları kavrulmuş avluların, kışları nem kokan odaların, kapısı önünde sessizce yaşlanan insanların hafızasını taşırdı. Taş duvarlar ise gün boyunca güneşi içine çeker, akşam olduğunda hâlâ sıcak kalır; sokaktan geçenlerin omzuna, yüzüne, hatta düşüncelerine değen eski bir sıcaklığı geri verirdi.  Duvar...

The Backrooms

Resim
  The Backrooms, klasik bir "korku labirenti" hikayesini aşarak postmodern döneme ait kolektif bir panik atağın somutlaşmış haline dönüşür. Geleneksel korku filmleri gibi bizi karanlıktan ya da bilinmeyen canavarlardan korkutmaz; tam aksine fazla aydınlık olan, çok iyi bildiğimiz ve her gün içinden geçtiğimiz o ruhsuz, yapay dünyayla yüzleştirir. Filmin arkasındaki itici güç olan ASYNC araştırma enstitüsü; 20. yüzyılın Soğuk Savaş dönemi ve sonrasındaki kontrolsüz bilimsel kibrin bir temsilidir. ASYNC, manyetik bozulma sistemini çalıştırıp "Karmaşık" adını verdikleri bu boyuta kapı açtığında, aslında modern kapitalizmin en büyük rüyasını gerçekleştirdiğini sanır. Ancak Backrooms coğrafi bir "mekan" değil, gerçekliğin dokusunda açılmış iltihaplı bir yaradır. İnsanlık burayı anlamaya ve evcilleştirmeye çalıştıkça, boyut bu yabancı maddeleri reddeder ve kendi yapay ekosistemiyle onları yutar. Fransız sosyolog Marc Augé, modern dünyada kimliksiz, tarihsiz ...

Aşılmaz Saydam Sınırlar

Resim
  Akvaryumun köşesinde, suyun ve zamanın yavaşladığı o dar açıda, yüzünü camın hafif yosun tutmuş yeşil buğusuna dayamış bir canlı duruyordu. Bir adı yoktu. Çünkü bu şeffaf hapishanede isimler, varlığı sabitlemeye yetmeyecek kadar hafifti; burada sadece kesintisiz bir “ben buradayım” uğultusu geçerliydi. Yine de kendi zihninin kuytularında kendine bir unvan yakıştırmıştı: Bıyıklı Filozof. Bıyığı yoktu elbette, ama bu durum pürüzsüz pullarını hiç rahatsız etmiyordu. Ne de olsa bu sınırlı su kütlesinde gerçeklik, güçlü bir arzuyla her an yeniden tanımlanabilirdi. Bıyıklı Filozof’un kozmolojisi tek bir formüle dayanıyordu: Akışkan bir varoluş, aşılmaz saydam sınırlar ve yukarıdaki boşluktan düzenli olarak düşen mana taneleri. Yemek, mutlak bir dikey eksenden, yani "yukarıdan" gelirdi. Bu yüzden uzun zamandır su yüzeyinin hemen üzerinde, görünmez ve erişilmez bir “Tanrı Balık” yaşadığına inanıyordu. Bu yüce varlığın yegane gayesi, zamanı ve mekanı anlamlandırmak adına, yukarı...

İlkbahar, Yaz, Sonbahar, Kış... ve İlkbahar

Resim
  Sinema tarihinde bazı yapıtlar vardır ki hikâye anlatmaktan çok bir deneyim yaşatır; insan doğası, arzu, suç, pişmanlık, bilgelik ve zaman üzerine kurulmuş felsefi birer meditasyona dönüşürler. Diyalogların minimuma indirildiği böyle bir anlatımda, insan hayatını mevsimlerin döngüsü içinde yeniden düşünmeye başlarız. Bu dünyada merkezdeki göl, üzerinde yükselen tapınak ve çevresindeki doğa yalnızca birer mekân değil; asıl düşünsel yapıyı oluşturan sembolik birer evrendir. Modern dünyanın hızından ve karmaşasından uzak olan bu alan, insan ruhunun laboratuvarı gibidir; burada yaşanan her olay, dış dünyadan çok insanın iç dünyasına aittir. Batı düşüncesi büyük ölçüde zamanı çizgisel olarak ele alıp insanı doğan, büyüyen, yaşlanan ve ölen bir varlık olarak konumlandırırken, bu felsefi yaklaşım zamanın çizgisel akan yapısını reddeder. Burada zaman daireseldir; yaşamın ilkbaharla başlayıp yeniden ilkbaharla sona ermesi, başlangıç ve son arasında ilerleyen bir çizgi olmadığını, sürekli ...

Beni bu durağanlıktan çekip çıkarmanı bekliyorum.

Resim
  Kelimeler, insan ruhunun üzerindeki kaba kumaşlardır; hatları gizler, kıvrımları örter ve gerçeği ancak muğlak bir siluete dönüştürerek dışarı sızdırır. Murat, hayatı boyunca bu kumaşın dokusunu değil, onun altındaki boşluğu, yani insanın kendi içine doğru büklüm büklüm katlanan o derin sessizliği seyretti. Onun için dünya, seslerden örülmüş bir gürültü korosu değil, o gürültünün duraklarında biriken fısıltıların toplamıydı. Bir akşamüstü, evin loş ışığında Elif’le karşı karşıya oturuyorlardı.  Elif, bardağına dokunmadan, bakışlarını fincanın kenarında gezdirerek, "İyiyim," dedi.  Murat’ın bakışlarındaki o durgun göl birden dalgalandı.  "İyiyim," bir durum bildirimi değildi; insanın kendi yarasına çektiği alelacele bir yabandı.  "Bugün hava çok güzel" diyordu Elif ama bu cümle, aralarındaki o can yakıcı krizden sıradan bir kaçıştı. Dil, hissettiklerini törpülüyor, sıradanlaştırıyor ve gerçeğin kendisini değil, sadece duvara yansıyan loş bir gölgesini s...

"G-Spot" Şnorkel Turu

Resim
  "Bak Refik, bu 'G-Spot Şnorkel Turu' broşüründe ne yazıyor?" dedi Müzeyyen, elindeki hafif buruşmuş, üzerinde tuhaf haritalar olan kâğıdı havaya kaldırarak. "Sahildeki o bıyıklı adam 'hayatınızda göreceğiniz en gizemli oluşum' diye yemin billah ediyordu. Hani şu bizim geçen sene kuş uçmaz kervan geçmez bir koyda kaybolmamıza sebep olan adam." Refik, üzerinde kırmızı deniz şortu, saçları deniz tuzundan beyazlaşmış, hafif göbeğini içeri çekmeye çalışarak cevap verdi: "Yahu Müzeyyen, kadın milleti hemen pimpiriklenir! Adam 'eşsiz bir resif, beklenmedik sürprizler' dedi. Belki de bizi tropikal balıkların düğün ziyafetine götürecekler, ne bileyim?" Müzeyyen tek kaşını kaldırdı. "Beklenmedik sürpriz mi? Benim 'sürpriz' anlayışım senin o dediğin balık düğününden çok uzak, onu baştan söyleyeyim." İkili, üzerlerinde uyumlu kırmızı şortlarıyla, devasa kayalıkların gölgesinde uzanan o meşhur koya doğru yürümeye başl...

İki Beyaz Göz

Resim
Sabahları ilk olarak telaşı görüyordu.  Otobüse yetişmek için koşturan memurlar; bir ellerinde çanta, diğerinde yarım kalmış bir simitle zamana karşı yarışıyorlar ve sanki birkaç dakika gecikseler yalnız kendi hayatlarının değil, dünyanın da ritmi aksayacakmış gibi koşuyorlardı. Kamera, her sabah aynı köşeden soluk soluğa geçen bu ayrı kaderleri, birbirine değmeden yan yana akan hayatlar olarak kaydediyordu. Dükkânını açarken esneyen esnafı görüyordu. Adam, her sabah kepengi kaldırmadan önce gökyüzüne bakıyor, ardından cebinden çıkardığı anahtarla o paslı kilidi açıyordu. Yıllar içinde saçları ağarmış, omuzları biraz daha çökmüştü; fakat o sabah ritüeli hiç değişmemişti. Okul çantasını arkasından sürükleyen çocukları görüyordu. İlk gün ağlayarak okula gidenleri, birkaç yıl sonra arkadaşlarıyla kahkahalar atarak yürüyenleri, sonra da üniversite için başka şehirlere uğurlananları... Her gün aynı bankta oturan yaşlı adamı da görüyordu. Saat tam on birde gelen adam, elindeki ekmek kırı...

Lütfen birbirinizi yanlış anlamaya devam edin. Aksi halde konuşmak zorunda kalabiliriz.

Resim
Bazı aydınlanma anları vardır ki, ne metalin cama vurma sesi ne de üst kattaki Şennur Hanım’ın bitmek bilmeyen stor perde savaşları onu gölgede bırakabilir. Hüseyin Bey, gözlerini kısıp apartman boşluğuna doğru üfledi: “Vallahi iletişim dediğin şey, herkesin birbirini yanlış anlamaya dünden razı olmasıdır.” Toplantı salonundaki (aslında sığınaktı ama yönetici koltuğu koyunca salon olmuştu) herkes önce topluca güldü. Sonra kimse tam olarak neye güldüğünü açıklayamadı; çünkü açıklamak bir miktar anlamayı gerektiriyordu ve o apartmanda "anlamak", en son 1998 yılındaki dış cephe boyası seçiminde denenmiş, sonu karakolda bitmişti. Ertesi gün binada gizemli bir deney başladı. Faili meçhuldü, çünkü bu apartmanda dedikoduyu başlatan her zaman "birisi"ydi ve o birisi asla bulunamazdı; fakat herkes görev bilinciyle katılım gösterdi. Birinci kat sakini, üst katın kapısına “Merdiven otomatiği yine yanmıyor :)” yazılı bir post-it yapıştırdı. Üst kat sakini o gülen yüzü görür ...