The Backrooms
The
Backrooms, klasik bir "korku labirenti" hikayesini aşarak postmodern
döneme ait kolektif bir panik atağın somutlaşmış haline dönüşür. Geleneksel
korku filmleri gibi bizi karanlıktan ya da bilinmeyen canavarlardan korkutmaz;
tam aksine fazla aydınlık olan, çok iyi bildiğimiz ve her gün içinden
geçtiğimiz o ruhsuz, yapay dünyayla yüzleştirir.
Filmin
arkasındaki itici güç olan ASYNC araştırma enstitüsü; 20. yüzyılın Soğuk Savaş
dönemi ve sonrasındaki kontrolsüz bilimsel kibrin bir temsilidir. ASYNC,
manyetik bozulma sistemini çalıştırıp "Karmaşık" adını verdikleri bu
boyuta kapı açtığında, aslında modern kapitalizmin en büyük rüyasını
gerçekleştirdiğini sanır. Ancak Backrooms coğrafi bir "mekan" değil,
gerçekliğin dokusunda açılmış iltihaplı bir yaradır. İnsanlık burayı anlamaya
ve evcilleştirmeye çalıştıkça, boyut bu yabancı maddeleri reddeder ve kendi
yapay ekosistemiyle onları yutar.
Fransız
sosyolog Marc Augé, modern dünyada kimliksiz, tarihsiz ve ilişkisiz mekanları
tanımlamak için "Olmayan-Yer" (Non-Place) kavramını ortaya atar.
Havaalanları, otoyollar, zincir otel koridorları ve devasa alışveriş merkezleri
bu gruba girer. Bu mekanlar sadece "geçiş" içindir; oralarda
yaşamazsınız, sadece oradan geçersiniz.
The
Backrooms bize bu "olmayan-yerlerin" sonsuzluğa uzandığı bir cehennem
tasvir eder. Floresan ışıklarının monoton cızırtısı, endüstriyel halı kokusu ve
sarı duvar kağıtları... Burası; insanın ruhunu besleyen doğadan (toprak,
gökyüzü, ağaçlar) tamamen koparılmış, tamamen insan yapımı olan ama içinde
insana dair hiçbir sıcaklık barındırmayan bir hapishanedir. Sürekli aynı
cızırtıyı duymak ve aynı rengi görmek, bir süre sonra beynin halüsinasyon
üretmesine sebep olur. Köşeyi döndüğünüzde hep aynı yere çıkma hissi ise
klostrofobiyi tetikler. Film; modern insanın her gün işe giderken, plazalarda
çalışırken ya da metrolarda yürürken hissettiği o hafif
"yabancılaşma" hissini alır ve bunu mutlak bir dehşete dönüştürür.
Evimiz dediğimiz modern şehirler, aslında bizi kendi özümüzden ayıran birer
Backrooms varyasyonudur.
Oyun terimi
olan "No-Clip", bir oyuncunun haritanın fiziksel sınırlarını ihlal
ederek grafiklerin arkasındaki boşluğa, yani oyunun kodlarının bittiği yere
düşmesidir. Filmde bu kavram, varoluşsal bir kırılmanın metaforu olarak
işlenir. Gerçek hayatta her şey yolunda giderken, bir gün aniden ayağınız kayar
ve kendinizi sistemin dışlanmış, unutulmuş bir bölgesinde bulursunuz. Bu durum,
modern toplumda bir insanın bir gecede statüsünü kaybetmesi, delirmesi veya
sistemin dışına itilmesi gibidir. Tek başınasınızdır ve artık ne hukuk
geçerlidir ne de toplumsal kurallar.
Backrooms’taki
mekanlar statik ve birbirinden bağımsız zeminler değildir. Siz düz bir
koridorda yürürken arkanızı döndüğünüzde, o koridorun yerinde devasa bir uçurum
veya dipsiz bir merdiven boşluğu bulabilirsiniz. Mekan, bir prizma gibi
çalışarak içine giren insanların zihnindeki mekan algısıyla oynar; onların
anılarını kırar, büker ve yüzeylerine yansıtır. Karakterler sarı bir koridorda
yürürken aniden kendilerini çocukluk evlerinden kalma bir beton parçasının veya
tanıdık bir nesnenin önünde bulabilirler.
Burada
mimari, işlevinden tamamen kopartılmıştır: Kapılar hiçbir yere açılmaz,
pencerelerin arkasında sadece kapkara bir boşluk vardır, merdivenler tavana
doğru uzanıp kör bir noktada biter. Hatta ev gibi güvenli bir kavramın, devasa
bir hangarın içine hapsedilmiş ruhsuz maketlerden (sahte bir mahalle ve sahte
bir gökyüzü) ibaret olduğunu görmek derin bir tekinsizlik yaratır ve insanı
delirtir. Bu mekansal kaos; karakterlerin zihnindeki travmalar, suçluluk
duyguları ve başarısızlıklarla birleşerek her bir katı, kaçamayacakları
klostrofobik birer psikolojik hapishaneye dönüştürür.
Aslında
Backrooms, insanların kendi hayatlarında sıkışıp kaldıkları yıkıcı döngülerin
(rutinlerin, travmaların) fiziksel olarak somutlaşmış halidir. Filmdeki
psikolog Mary, hastası Clark'ı kendi içsel döngüsünden kurtarmaya çalışırken,
kendisini de bu labirentin fiziksel döngüsünde kapana kısılmış bulur. Mary’nin
karakter motivasyonunun temelinde, annesi Nora ile olan trajik geçmişi yatar.
Ağır bir anksiyete ve şizofreniyle boğuşan agorafobik annesi, pencerelerini
kapattığı dış dünyadan kopuk evlerinde Mary’yi çocukken adeta labirent gibi bir
iç mekana hapsetmiştir. Yani Mary, aslında çocukluğunu tıpkı Backrooms gibi
"asla çıkışı olmayan, klostrofobik" bir yerde geçirmiştir. Annesinin
akıl hastanesine yatırılmasına şahit olan Mary, onu "kurtaramadığı"
için ömür boyu suçluluk duymuş ve bu zihinsel labirentlerde kaybolan insanları
iyileştirmek amacıyla psikolog olmuştur.
Mary, Clark
tarafından Backrooms'un içine çekildiğinde ve ASYNC enstitüsü tarafından
sorgulandığında bir aydınlanma yaşar: Annesinin onu hapsettiği o pencerisiz ev
ile Backrooms’un sonsuz sarı odaları arasında hiçbir fark yoktur. Clark, kendi
hatalarının sorumluluğunu almayı reddedip labirentin içinde bir canavara
dönüşürken; Mary, geçmişinden kalan o sembolik anı nesnesini kırarak kendi
döngüsünden özgürleşmeyi seçer. ASYNC enstitüsü tarafından alıkonulsa bile,
finaldeki o tekinsiz gülümsemesi, çocukluğundan beri kaçtığı o
"klostrofobik hapishane" ile nihayet yüzleştiğini ve onu
kabullendiğini gösterir.
Labirentte
dolaşan, kemik seslerine benzeyen çatırtılar çıkaran o zayıf, siyah, kablo ya
da bakteri benzeri yaratıklar aslında dışarıdan gelen birer "uzaylı"
değildir. Onlar, bu mekanda daha önce kaybolmuş; yönünü, zaman algısını ve en
önemlisi kimliğini kaymetmiş insanların biyolojik ve psikolojik mutasyonudur. O
pürüzsüz sarı duvarlar ve yapay ortam, organik olanı bozar ve kendi çürümüş
formuna dönüştürür. Sonunda insan, mekanın bir parçası haline gelir. Canavar
sizi sadece öldürmek istemez; sizi kendisi gibi mekanın bir uzantısı yapmaya
çalışır. Yaratığın çıkardığı feryatlar ise aslında insanlığını kaybetmiş bir
kurbanın, sistem içindeki son çırpınışlarıdır.

Teşekkürler...👏👏👏
YanıtlaSil