Kayıtlar

Büyülü Gerçekçi (Masalsı) Düşsel Anlatı etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Yağmurun Açtığı Oda

Resim
  Yağmur başladığında şehirde ilk değişen şey kokuydu; egzoz dumanıyla ısınmış asfaltın üzerine düşen ilk damlaların çıkardığı o geniz yakan, kuru koku. Kaldırımlar simsiyah bir parlaklığa büründü. Selim pencere kenarındaki ahşap kaplamaya dayadı alnını. Soğuk, camdan kemiğine işledi. Karşı binanın çatı oluğundaki çinko kırılmıştı; su oradan ritmik değil, aksak bir gürültüyle aşağıya, çöp konteynerinin kapağına vuruyordu. Tık. Tık-tık. Tık. O aksak sesle birlikte zihninde bir kapı aralandı. Mutfak... Mutfaktaki masanın üzerinde duran, sararmış, yer yer muşambası soyulmuş örtü. Annesinin hastalandığı günlerde çay bardağını tabağına bırakırken çıkardığı o sesi hatırladı. Yalnız, artık o sesi çıkaran el daha yavaş hareket ediyordu. Bazen bardak tabağın üzerinde bir an duruyor, sanki annesi elini çekmeden önce neyi nereye koyduğunu yeniden düşünüyordu. Mutfak sobası yanıyor, borudan yine aynı kurum kokusu yükseliyordu. Ama evin içindeki hava eskisi gibi değildi. Hastalığın adı konuşmal...

Hatırlamak, geçmişe açılan bir pencere değil, bazen camın üzerine yeniden resim yapmaktır.

Resim
  Bazen bir düşünceyle uyanıyorum. Benden önce uyanmış oluyor. Gözlerimi açtığımda odanın içinde, yatağın ayak ucunda sessizce oturuyor. Beni bekliyor mu, yoksa gece boyunca burada mıydı, bilmiyorum. Bazıları tanıdık, bazıları çok eski. Bazılarını ilk kez görüyorum sanıyorum ama yüzlerine biraz dikkat edince çocukluğumdan bir şey taşıdıklarını fark ediyorum. Hiçbiri kendini tanıtmıyor, ben onları tanıyorum. Bir cümle geliyor önce. Sonra bir yüz, sonra bir bakış; bir akşamın içinden kopup gelmiş küçücük bir an. Düşünce elime bir ayna bırakıyor. Çeviriyorum, bir yüzü var. Öbür yüzünü çeviriyorum, başka bir şey. Bir kez daha çeviriyorum; bu kez aynanın içinde bir kapı beliriyor. Kapıyı açıyorum. İçeride dün gece var: Bir masa, iki sandalye, yarım kalmış bir konuşma... “Ben öyle demek istemedim.” Cümle havada asılı kalıyor. Elimi uzatıyorum, dokunamıyorum. Karşımdaki yüzü hatırlamaya çalışıyorum. Gözleri nereye bakıyordu? Kaşları nasıldı? Sesinde gerçekten o tereddüt var mıydı?...

Suskunlar

Resim
    Işıkları gecenin içinde bile sönmeyen o eski sahafın vitrininde, üzerinde hiçbir isim yazmayan düz, lacivert ciltli bir defter duruyordu. Kenarları yıpranmış, yaprakları sararmış bu defterin altına sahaf tahrir kalemiyle tek bir cümle düşmüştü: “Başkalarının itirafları, sadece sahibinin yüzünü kızartmaz.” Nihal, haftalardır o dükkânın önünden her geçişinde adımlarını yavaşlatıyordu. Otuzlu yaşlarının ortasında, dışarıdan bakıldığında son derece düzenli, lekesiz, sessiz bir hayatı vardı. Ancak göğsünün tam ortasında, adı konmamış bir huzursuzluk büyüyüp duruyordu. Kendi hayatına dair ne bir soru sorabiliyor ne de bir cevap aramaya cesaret edebiliyordu. Cümleleri hep başkalarının etrafında dönüyordu: İşe vaktinde gidip gelen disiplinli adamlar, komşunun aniden biten evliliği, gazetedeki o faili meçhul cinayet haberi, tutkulu ama hüsranla biten o meşhur aşk hikâyeleri... Başkalarının felaketlerini ve gizli tutkularını okurken içinin sızlaması acımasından değil, kendi için...

Firuze'nin Masalı

Resim
Firuze'nin Masalı   Kendimi birdenbire firuze kubbelerin altında, dipsiz bir rüyanın içinde buldum. Asırlık bir çöl rüzgarı, gözlerimin önündeki çini duvarların derin çatlaklarına üflüyor, devasa taş sütunlarını masalsı bir tozla aşındırıyordu. Şehir, kendi ihtişamlı mimarisinin ağırlığı altında sonsuz bir uykuya dalmış, bitmek bilmez bir tekerlemeye hapsolmuş gibiydi. Güneş, masallardaki o keskin sarılığıyla devasa avlulara doğdu. Ayaklarımın altında uzanan dar, taş döşemeli sokaklarda ne bir acele vardı ne de bir hayat belirtisi. Taşların girintilerine sinen gölgeler, taş duvarların dibinden sihirli bir yavaşlıkla kayıyordu. Kalın ceviz kapılar, demir tokmaklarını suskun birer nöbetçi gibi taşıyor; üzerlerindeki oyma desenler, çoktan unutulmuş ustaların ellerinden kalan son dua misali zamana direniyordu. Sokaklar öyle kusursuz bir düzenle birbirine bağlanıyordu ki, insan bir şehrin içinde değil de, eski bir rüyada dolaştığını sanıyordu. Her dönüş yeni bir başlangıç gibi görünse...

Zamanın Dinlendiği Çeşme

Resim
  Dünya, gürültüden yorulmuş ruhlar için bazı köşelerine sessizlikten kaleler inşa eder. Denizin ve zeytin ağaçlarının insanla fısıldaşarak konuştuğu, adımların acele etmeyi unuttuğu o kıyıda, hayat bildiğimizden çok daha başka bir dille akardı...  Deniz, bu kıyıda mavi değildi; her sabah başka bir kelimenin rengini alırdı. Bir gün "sessizlik" kadar beyaz, ertesi gün "özlem" kadar koyu olurdu.  Zeytin ağaçları, taş duvarların üzerinden yalnızca eğilmez; sanki yüzyıllardır aynı yokuşu, aynı evleri, aynı suskunluğu izlemekten yorulmuş da birbirlerine yaslanmak ister gibi ağır ağır sarkarlardı. Gövdelerindeki kıvrımlar, rüzgârın değil zamanın açtığı izlerdi. Her biri, yazları kavrulmuş avluların, kışları nem kokan odaların, kapısı önünde sessizce yaşlanan insanların hafızasını taşırdı. Taş duvarlar ise gün boyunca güneşi içine çeker, akşam olduğunda hâlâ sıcak kalır; sokaktan geçenlerin omzuna, yüzüne, hatta düşüncelerine değen eski bir sıcaklığı geri verirdi.  Duvar...

Efsunlu Rüzgârlar

Resim
  Bugün adaya ayak bastığımda havada, insanın göğüs kafesini durup dururken genişleten, yüzünde uçucu bir tebessüm bırakan o tatlı, ılık esintilerden biri vardı. Hani insanın içine sebepsiz, çocuksu bir yaşama sevinci üfleyen; tepelerdeki taze biçilmiş çimlerin yeşil kokusunu kıyıya vuran denizin iyotlu tuzuyla aynı nefeste harmanlayan o efsunlu rüzgârlardan… Vapurdan inip o küçük iskeleye ilk adımımı attığım, tenime ilk değdiği anda, aylardır omuzlarımda biriken o ağır, kurşuni şehir paltosunu şefkatli bir el gibi çözüp aldı bu rüzgâr; beni bir tüy gibi hafifletti. Üzerimde sadece bir esinti değil, adeta görünmez bir ipeğin dokunuşu gibi kayıp gidiyordu. Sanki bu küçük ada, denizin ortasında asırlık uykusundan uyanmış ve gökyüzüne doğru ilk kez derin, ferah bir nefes bırakmıştı.  Kıyıdaki balıkçı kahvesinin önünden geçerken, yaşlı bir amcanın yanındaki kıza gülümsediğini gördüm. Kahvesinden bir yudum alıp göğe bakarak, “Bugün dünya çok güzel bir gün giymiş üzerine kızım,” diy...

Asya

Resim
   Tozlu, terk edilmiş bir yolun sonunda aniden rüzgârla gelen keskin bir koku gibiydi Asya; dokunulamayan ama asla unutulamayan bir şey. O, ana metne hiçbir zaman dahil olamamış, hep kenar boşluklarına sızmış hayalet bir imgeydi. Kimse onun nereden geldiğini tam olarak bilemedi; çünkü geçtiği yollarda bıraktığı tek iz, genzi yakan o eski kütüphane yangınlarının, isli tütünlerin ve yağmur yemiş toprakların kokusuydu. Sanki çocukluğundan beri sırtında kronik bir yangın taşıyordu ve dünya, onun bu yangını üfleyerek söndürmeye çalışan başarısız bir anlatıcıdan ibaretti. Asya, kronolojik zamana inanmazdı. Onun için hayat, ileriye doğru akan bir nehir değil; paramparça olmuş, kırıldıkça etrafa saçılmış bir aynanın her bir parçasında aynı anda yaşanan bir şimdiki zamandı. Bir bakışında hem on yaşındaki o ürkek kız çocuğunun terk edilmişliğini hem de otuz yaşındaki bir kadının her şeyi çoktan tüketmiş o amansız yorgunluğunu görebilirdiniz. Gözleri, sürekli bir sonraki sayfaya, ...

Çiçeklerin Kokusu Denize Karıştı

Resim
İlk önce sokaktan hafif bir rüzgâr geçti; çiçeklerin kokusu denize karışırken limandaki yosun, ıslak tahta ve kömür kokusunun arasından incecik bir bahar sızdı sanki. Uzaktan martı sesleri duyuluyor, yorgun evlerin camları sabah ışığını isteksizce taşırken kaldırımlarda gece yağmurundan kalmış küçük su birikintileri göğü kırık bir ayna gibi yansıtıyordu.  Dar sokakların birinde, koyu renk bir paltonun içine gömülmüş bir adam yürüyordu. Elindeki küçük çiçek demetindeki papatyalar, sabahın solgun ışığında daha da kırılgan görünüyordu. Eski ahşap evlerin arasından geçerken birkaç kadın perdeleri hafifçe araladı; bir çocuk kapı eşiğinde durup onu izledi. Sokak köşesindeki yaşlı simitçi ise tepsisini dizlerinin üzerine bırakmış, sessizce ardından bakıyordu. Sokaklar dardı; iki ev arasına asılmış çamaşırlar gecenin nemini hâlâ üstünde taşıyor, oluklardan ağır ağır damlayan yağmur suyu taş duvarların dibinde ince yosun çizgileri bırakıyordu. Bazı kapıların önünde odun kovaları duruyor, ba...

Görülmeyen Hikâyeler

Resim
  Sabah, henüz tam uyanmamış bir dünyanın üzerine usulca serildi. Işık, perde aralığından içeri sızarken, odanın duvarlarında yavaş yavaş gezinen bir düşünce gibiydi, ne tam belirgin ne de bütünüyle silik. Toz zerrecikleri, o ışığın içinde ağır ağır dönüyor; her biri kendi küçük yörüngesinde, görünmez bir düzenin parçası gibi süzülüyordu.  Odanın içi hâlâ geceye aitti biraz. Sandalyenin sırtına bırakılmış bir gömlek, yarım kalmış bir hareketin hatırası gibi duruyordu. Masanın üzerinde unutulmuş bir kitap, açık sayfalarıyla sanki okunmayı değil, hatırlanmayı bekliyordu. Saatin tik takları bile bu sabah daha temkinliydi. Sokak henüz kalabalığın gürültüsünü kuşanmamıştı; sadece uzaklardan gelen tek tük ayak sesleri, geceden kalma sessizliği incitmeden yürüyordu. Bir adam, penceresinin önünde duruyordu. Elinde ne bir kahve fincanı ne de bir gazete vardı. Sadece bakıyordu. Gökyüzü açık değildi ama kapalı da sayılmazdı; tıpkı onun zihni gibi—kararsız, geçiş halinde, bir eşiğin üzeri...

Hafıza Odası

Resim
  Bir sabah, her şeyden yorulmuş bir şekilde mutfağın ortasında dururken daha önce orada olmayan bir çatlak fark etti. Duvarın tam ortasından geçen ince bir çizgi... İlk bakışta bunun duvar boyasının çatlamış olabileceğini düşünüp fazla önemsemese de biraz yaklaşınca çatlağın tuhaf bir şekilde nefes alır gibi genişleyip daraldığını görünce irkildi. Bu tuhaf durum karşısında tedirgin olsa da çatlağa doğru yaklaşıp yakından baktı. Parmağını dokundurduğunda, içeriden hafif bir rüzgâr üfledi. Soğuk, eski bir sır gibi tenine değdi. Sanki ev ona bir şey fısıldıyordu. Çatlağı takip etti. Çizgi, duvardan tavana, oradan zemine ve nihayet koridora doğru ilerliyor; ev adeta, içindeki bir gerçeği ona göstermek ister gibi açılıyordu. Koridorun sonunda, küçük bir kapı belirdi. Bir çocuğun boyuna göre yapılmış kadar alçak bir kapı. Tereddüt etti ama içindeki açıklanamayan bir güç, onu cesaretlendiren sessiz bir davetle eski, karanlık, soğuğu kemiklere işleyen bir kulübeye getirdi. Bu kulübe, yıll...

Hiçliğin Kıyısında

Resim
  Burada mıyım, gerçekten var mıyım, yoksa sadece galaksilerin  boş zaman eğlencesi miyim? Dünyanın henüz adı yokken, zamanın nabzı karanlığın içinde usulca atıyordu. Sessizlik, kendi üzerine kapanmış bir sonsuzluktu; ne bir başlangıcı vardı ne bir sonu, sadece kendi kendini düşleyen bir boşluk. Hiçliğin kalbinde bir çatlak gibi önce belli belirsizdi, sonra bir düşünceye, ardından bir kıvılcıma dönüştü.   “Ben, başlangıcın unuttuğu ışığım,” dedi kıvılcım, “Sana geldiğim için değil, sen beni çağırdığın için buradayım.” Zaman geçti. Milyarlarca kıvılcım içinden biri söndü, biri doğdu… biri mavi bir gezegenin üzerine eğilip, “Uyan” dedi. Işık dokundu.  Dağlar gerindi, okyanuslar nefes aldı. to prak duydu, su duydu, zamanın görünmez nefesi  rüzgâr duydu. Ve bir gün, sessiz bir kıyıda bir varlık doğruldu: Galaksiler, beni görüyor musunuz?  Küçük, zavallı, çaresiz… ama bir o kadar da inatçı bir şekilde ayakta duran insan, evrenin sessizliğine, yıldızların boş ba...