Ertesi Gün İki Kişiydik



Buraya, iki yüksek kayanın arasından kıvrılarak inen dar bir yoldan ulaştım. Yolun sonunda karşıma çıkan manzara, unutulmuş bir masaldan geriye kalmış gibiydi. Evler yamaca tutunmuştu; kimisi birbirinin omzuna yaslanıyor, kimisi taş cumbalarını sokağın üzerine uzatıyordu. Kırmızı kiremitli çatılar, koyu bazalt duvarlar, ahşap çıkmalar ve renkli camlı pencereler birbirine karışmıştı. Sanki sokaklar, farklı çağlardan kopup gelen parçaların birbirine eklenmesiyle oluşmuştu.

Bu bilinmezliğin içinde bir ev bulmak için gelmiştim. Yıllar önce burada yaşadığı söylenen bir adamın evini arıyordum. Bana ulaşan mektupta yalnızca bir sokak adı ve birkaç cümle vardı. Mektubu gönderen kişi kendisini tanıtmamış, babamla ilgili bilmediğim şeyler olduğunu ve bunları öğrenmek istiyorsam buraya gelmem gerektiğini yazmıştı. Babamın ölümünden sonra geçmişine dair bazı sorular zihnimde dönüp duruyordu. Belki de bu yolculuk, yıllardır yarım kalmış bir konuşmayı tamamlamanın yoluydu.

Meydana girdiğimde, yuvarlak bir çeşmenin başında yaşlı bir adam gördüm. Havuzun kenarındaki taşlar, suyun aşındırmasıyla yuvarlanmıştı. Dört aslan başının ağzından ince su kolları dökülüyordu. Çeşmenin gövdesinde açık bir kitap, kanatlarını toplamış bir kuş ve yüzü zamanla silinmiş bir insan figürü vardı.

Yaşlı adam yanıma yaklaştı.

“Yabancı mısın?” diye sordu.

“Öyle sayılırım. Bir ev arıyorum.”

“Burada ev çok,” dedi. “Mesele hangisinin seni beklediğini bilmek.”

Gülümsedi. Sonra çeşmenin taş kenarına oturup bir süre bana baktı. Ardından sustu. Ben de dar sokaklardan birine girdim.

Sokaklar birbirine dolanmıştı. Bazıları iki kişinin yan yana geçemeyeceği kadar dardı. Duvarlardan sarkan ahşap balkonlar, demir korkuluklar ve küçük pencereler, evlerin birbirini gözetlediği izlenimini veriyordu. Bir dükkânın önünden geçerken bakır taslar, eski pusulalar ve cam şişeler gördüm. Tezgâhın arkasındaki adam, tamir ettiği saatin içinden başını kaldırıp bana baktı. Bir şey söyleyecekmiş gibi oldu, sonra yeniden işine döndü.

Biraz ileride taş bir merdiven çıktı karşıma. Basamaklardan birinin kenarına küçük bir el izi kazınmıştı. Parmaklarımı izin üzerine koyduğumda gözümün önünden güneş alan bir avlu geçti. Taş zeminde çıplak ayaklar, uzaktan gelen bir kadın sesi…

Bir anlığına burnuma ıslak toprak kokusu geldi. Görüntü kaybolduğunda hâlâ merdivenin başında duruyordum. Sonra mavi çerçeveli bir pencerenin önünde buldum kendimi. İçeride yuvarlak bir masa, yarım bırakılmış bir kahve fincanı, dantelli bir örtü ve duvarda eski bir saat vardı. Sandalyenin arkasına ince bir şal bırakılmıştı. Odanın içinde kimse yoktu. Yine de birinin biraz önce kalkıp dışarı çıktığı duygusuna kapıldım.

Bu görüntü bana eski bir evi hatırlattı. Çocukluğumdan kalma bir evi. Ahşabın kokusunu, yağmurdan sonra avluya yayılan toprak kokusunu, akşamları bir türlü açılmayan perdeleri…

Bir avluda yaşlı bir ağaç gördüm. Kökleri taş döşemeleri kaldırmış, dalları çevredeki duvarların üzerine yayılmıştı. Dallarına küçük pencereler asılmıştı. Her biri başka bir manzaraya açılıyordu. Birinde deniz, diğerinde karla örtülü bir bahçe vardı. Üçüncüsünde ise tanıdık bir avlu belirdi: Ortasında incir ağacı, yanında çatlamış bir çeşme, duvar dibinde solmuş kırmızı bir sandalye.

Nefesim kesildi.

Burası çocukluğumun geçtiği evin avlusuydu. Sandalyenin bir ayağı kısaydı; altına küçük bir taş sıkıştırılmıştı. Bunu nasıl unutabilmiştim? Pencereye biraz daha yaklaştım. Görüntüde kimse yoktu. Yalnızca ağacın dalları rüzgârla hafifçe kıpırdıyordu.

Yoluma devam ettim. Mektuptaki adresi bulmam gerekiyordu. Şehrin yüksekçe bir yerine çıktığımda çatılar, kemerli geçitler ve küçük meydanlar ayaklarımın altında uzanıyordu. Bir süre manzarayı seyrettim. Babamın ölümünden beri aklımı kurcalayan sorular yeniden beliriyordu. Onun hakkında bildiklerim, birkaç anıdan ve birbirine pek uymayan hikâyelerden ibaretti. Bazı soruları sormaya fırsat bulamamıştım. Bazılarını sormaya ise cesaret edememiştim. Şimdi o soruların cevaplarını, hiç tanımadığım bir yerin sokaklarında arıyordum.

Meydana döndüğümde yaşlı adam hâlâ çeşmenin yanındaydı. Beni görünce başını kaldırdı.

“Bulabildin mi?”

“Henüz değil.”

Mektuptaki sokak adını söyledim. Adam yüzüme dikkatle baktı. Sonra meydanın öteki ucundaki dar geçidi gösterdi.

“Sonunda,” dedi. “Orada.”

“Evi tanıyor musunuz?”

“Tanımakla kalmam.”

Başka bir şey söylemedi.

Sokağın sonunda koyu renkli taşlardan yapılmış küçük bir ev duruyordu. Cephesinde hiçbir süsleme yoktu. Eski ahşap kapının iki yanında dar pencereler vardı. Kapıyı çaldım. Bir süre sonra yaşlı bir kadın açtı. Yüzünde, nereden geldiğini çıkaramadığım tuhaf bir tanışıklık vardı.

“Buyurun.”

Mektubu uzattım. Kadın kâğıdı dikkatle inceledi, ardından yüzüme baktı.

“Sonunda geldin,” dedi.

Beni küçük bir odaya aldı. Duvarlarda eski fotoğraflar, masanın üzerinde sararmış mektuplar ve birkaç kitap vardı. Fotoğraflardan birinde babamı gördüm. İncir ağacının altında oturuyordu. Kucağında kundaklanmış bir bebek vardı.

Fotoğrafı elime aldım. Arka yüzünde bir tarih yazıyordu. Kendi doğum tarihimdi.

“Bu fotoğraf ne zaman çekilmiş?”

Kadın, sanki cevabı yıllardır içinde taşıyormuş gibi sakin bir sesle konuştu.

“Doğduğun gün.”

Fotoğrafa yeniden baktım.

“Bu bebek ben miyim?”

“Evet. Baban seni buraya getirmişti. Annenin doğumdan sonra yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle bir süre bu evde kalmıştınız.”

“Burası kimin evi?”

Kadın bir an sustu.

“Babanın ailesinin. Ben de onun annesiyim.”

Odaya bir sessizlik çöktü. Babamın hiç sözünü etmediği bir ev, hiç tanımadığım bir büyükanne, duvarlarda asılı fotoğraflar… Hepsi bir anda karşıma çıkmıştı.

“Peki babam neden buradan ayrıldı? Neden bir daha dönmedi?”

Kadın fotoğraftaki babamın yüzüne baktı.

“Babanın bu evden ayrılması kolay olmadı. Bazı kırgınlıklar insanın peşinden yıllarca gelir. O da bir türlü geride bırakamadı.”

Tam o sırada dış kapının açıldığını duydum. Meydandaki çeşmenin başında karşılaştığım yaşlı adam içeri girdi. Beni görünce hafifçe gülümsedi.

“Demek buldun.”

“Bu mektubu siz mi gönderdiniz?”

Başını salladı.

“Babanın en yakın arkadaşıydım. Ölmeden önce sana ulaşmamı istedi. Fakat mektubu göndermek için onun ölümünü bekledim.”

“Neden?”

Yaşlı adam kadına kısa bir bakış attı.

“Çünkü bazı şeylerin anlatılması için bazen bir insanın aradan çekilmesi gerekir.”

Kadın masanın çekmecesinden küçük, ahşap bir kutu çıkardı. İçinden sararmış bir mektup alıp bana uzattı. Üzerinde babamın el yazısı vardı.

Açtım.

“Oğlum, bir gün bu eve gelirsen sana anlatamadığım şeyleri burada bulacaksın. Kendi geçmişimden kaçarken seni de uzaklaştırdığımı biliyorum. Bu evde doğduğun günü hiç unutmadım. O gün, uzun zamandır kaybettiğim bir şeyi yeniden bulduğumu sanmıştım. İnsan bazen bir yere ait olduğunu ancak oradan ayrıldığında anlıyor.”

Mektubu katlayıp cebime koydum.

Pencereye yaklaşıp avluya baktım. İncir ağacının dalları hafifçe sallanıyordu. Rüzgârın nereden geldiğini göremiyordum; yalnızca yaprakların birbirine sürtünürken çıkardığı belli belirsiz sesi duyuyordum. Ağacın gövdesi, yıllardır aynı yerde durmanın yorgunluğunu taşıyor gibiydi. Dallarından biri duvarın üzerine eğilmiş, diğeri gökyüzüne doğru uzanmıştı. Birkaç incir, yaprakların arasında kararmaya başlamıştı. Avlunun taşları, günün son ışığını tutmaya çalışıyordu.

Duvarın dibindeki kırmızı sandalye hâlâ oradaydı. Fotoğraftaki sandalye. Boyası yer yer dökülmüş, ayaklarından biri toprağa biraz gömülmüştü. Sırtındaki ince çatlak, fotoğrafta fark etmediğim kadar belirgindi şimdi. Oturağında biriken kuru yaprakları rüzgâr ara sıra kıpırdatıyor, ama sandalye yerinden oynamıyordu. Uzun zamandır kimsenin oturmadığı belliydi. Yine de sanki biri az önce kalkmış, birazdan geri dönecekmiş gibi duruyordu.

Kadın yanıma geldi.

“Biraz daha kal,” dedi. “Babanın oturduğu yerde otur. Bu ev seni de bekledi.”

Sandalyeye oturdum. Fotoğrafı yeniden elime aldım. Babamın yüzünde hafif bir gülümseme vardı. Bir süre ona baktım. Sonra fotoğrafı çevirdim. Tarihin hemen altında, daha önce fark etmediğim bir not duruyordu:

“Bugün eve üç kişi geldik. Yarın yine iki kişi kalacağız.”

Yazıyı birkaç kez okudum.

“Bu ne demek?” diye sordum.

Kadın cevap vermedi. Yaşlı adam pencerenin önüne gitti. Dışarıdaki çeşmenin sesi odaya kadar ulaşıyordu.

“Annem mi ayrıldı?” diye sordum.

Kadın gözlerini kapattı. Uzun bir sessizlikten sonra başını salladı.

“Annen seni doğurduktan birkaç gün sonra bu evden ayrıldı. Babanla bir daha karşılaşmadılar.”

İçimde bir şey yerinden oynadı. Annemin yıllar önce öldüğünü biliyordum. Bana anlatılanlara göre doğumdan kısa süre sonra hastalanmış, ardından da hayatını kaybetmişti.

“Bana öldüğü söylenmişti.”

Kadın bu kez gözlerimin içine baktı.

“Baban seni annesiz büyütmekten korktu.”

Odanın içindeki eşyalar birden yabancılaştı. Fotoğrafa yeniden baktım. Babamın kucağındaki bebeğe, yani bana… O gün bu evden üç kişi ayrılmıştık. Ertesi gün ise iki kişi kalmıştı.

“Peki annem şimdi nerede?”

Yaşlı adam cebinden küçük bir kâğıt çıkarıp masaya bıraktı.

“Baban, onun nerede yaşadığını biliyordu. Sana vermem için bu adresi de bıraktı.”

Kâğıdın üzerinde bir adres ve bir isim vardı. Yıllardır ölü bildiğim annemin adı… Bir süre gözlerimi kâğıttan ayıramadım. Sonra bakışlarımı pencereye çevirdim. Şehrin dar sokakları uzanıp gidiyordu dışarıda. Buraya babamın geçmişini öğrenmek için gelmiştim. Oysa şimdi, kendi çocukluğumun üzerine kurulduğu hikâyenin de eksik olduğunu anlıyordum. Meydandaki çeşmenin su sesi hâlâ duyuluyordu. . Büyükannem masanın üzerindeki fotoğrafı alıp usulca eski yerine bıraktı. Adresin yazılı olduğu kâğıdı cebime koyup ayağa kalktım. Bir şey söyleyecek gibi oldu; dudakları aralandı ama sonra vazgeçti. Bir süre yüzüme baktıktan sonra,

“Bu saatte nereye gideceksin? Kal bu gece,” diyebildi.

Yüzünde hem torununu yeniden bulmuş olmanın sevinci hem de gitmeme izin vermek istemeyen bir ifade vardı. Uzun bir yol gelmiştim, yorulmuştum. Ama o evde kalmak, az önce öğrendiklerimle aynı odada bir gece geçirmek düşüncesi bana ağır geliyordu. Odanın içindeki eşyalar anlamını yitirmiş, her şey bana yabancılaşmıştı. Duvarlardaki sararmış kâğıtlar, masanın üzerindeki eşyalar, odanın havası… Her şey üzerime üzerime kapanıyordu. Fotoğrafa yeniden baktım. O gün bu evden üç kişi ayrılmıştık. Annem gitmiş, babam geride kalanlarla birlikte hayatına devam etmiş, ben ise bütün bunlardan habersiz, bu koca dünyaya tutunmaya çalışmıştım. O gün geride kalan eksiklik, evin duvarlarına sindiği gibi benim de ruhuma sinmişti meğer. 

İçimde bir şeyler buz kesmişti. Ardından, hiç beklemediğim bir anda, içimi kavuran bir öfke yükseldi. Bütün çocukluğum, o eksik sandalyeler, yarım kalmış anılarım… Hepsi bir yalanın üzerine mi kurulmuştu? Öldüğü söylenen bir annenin yokluğuna alışmaya, o yoklukla yaşamayı öğrenmeye çalışmıştım. Zaman zaman zihnimde beliren uzak ve ıssız düşüncelerle kendimi avutmuştum. Oysa şimdi anlıyordum ki bütün bunlar, bir kaçışın ve korkunun üzerine kurulmuş bir hikâyeden ibaretti.

Babam beni korumak için mi susmuştu, yoksa kendi vicdanını rahatlatmak için mi? Onu suçlamak istiyordum. Fakat biraz önce karşısında oturduğum yaşlı kadının, babamın annesi olduğunu düşündükçe öfkem başka bir şeye dönüşüyordu. Önce acıya, sonra da adını koyamadığım, içimde giderek büyüyen bir boşluğa…

“Burada kalmasam daha iyi,” dedim. “Biraz düşünmem gerekiyor. Ama tekrar geleceğim. Sana sormak istediğim çok şey var.  Şimdilik biraz yalnız kalmaya ihtiyacım var.”

Elini tuttum. Bir süre gözlerine baktım. Ne söyleyeceğimi, nasıl veda edeceğimi bilemiyordum. Sonra ona sarıldım. Sarılırken ne hissettiğimi ben de tam olarak anlayamıyordum. Yıllardır tanımadığım birine veda ediyordum; ama içimde, sanki onu daha önce de bir kez bırakıp gitmişim gibi tuhaf bir his vardı. Söylemek istediklerim boğazımda düğümlenmişti. Geçmişe ait anılar, öğrendiğim gerçekler ve cevabını bulamadığım sorular zihnimde birbirine karışıyordu. Biraz daha orada kalırsam kendimi toparlayamayacağımı hissediyordum.

Kapıdan çıktığımda hava iyice kararmıştı. Sokağa adımımı atar atmaz serin bir rüzgâr yüzüme çarptı. Dar sokakların taş duvarları boyunca ilerleyen loş ışıklar, evlerin pencerelerinde küçük sarı lekeler bırakıyordu. Birkaç evden yemek kokuları geliyor, uzaklardan bir kapının kapanma sesi, ardından bir köpeğin havlaması duyuluyordu. Meydana doğru yürüyen birkaç insan, kendi dünyalarına dalmış, yanımdan geçip gidiyordu. Bu yer bütün bu olup bitenlerden habersiz, kendi akşamına hazırlanıyordu.  Oysa benim içimde hiçbir şey yerli yerinde değildi. Birkaç saat önce bilmediğim bir geçmişin izini sürmek için geldiğim bu şehirden, şimdi kendi geçmişimi sorgulayarak çıkıyordum. Babamın yıllarca sakladığı gerçekler, annemin hâlâ hayatta olduğu düşüncesi, az önce sarıldığım o yaşlı kadın… Hepsi zihnimde birbirine karışıyor, bir türlü anlamlı bir bütün oluşturmuyordu. Ne hissettiğimi bile bilmiyordum. Öfke mi, özlem mi, hayal kırıklığı mı, yoksa yıllardır farkında olmadan taşıdığım bir eksikliğin ansızın görünür hâle gelmesi mi?

Bir süre sonra durup arkamı döndüm. Evin pencerelerinden birinde hâlâ ışık yanıyordu. İçeride, az önce sarıldığım kadın vardı. Artık yalnızca babamın geçmişine ait biri değildi; benim de hayatımın bir parçasıydı. Elini tutarken ona tekrar geleceğimi söylemiştim. Oysa ne zaman döneceğimi, döndüğümde ona neler soracağımı henüz bilmiyordum. Bir süre ışıklı pencereye baktım. Sonra yeniden yürümeye başladım. Annemin adresi cebimdeydi. Artık o kâğıtta yalnızca bir adres değil, soru bekleyen bir hayat vardı.

Selçuk Tuna - s.tuna@live.com

Yorumlar

  1. tek başlayıp, tek kalmak üzere terk ettiğimiz dünyada; bir, iki, üç ve sonra tek kalan hayatlara ilişkin çok sürükleyici bir hikaye...

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü