Annihilation – Parıltı'nın İçinde Benliğin Çözülüşü | Film İncelemesi
Parıltı’nın İçinde Kendini Kaybetmek: Alex Garland ve Annihilation
Aksiyon yüklü, uzaylıların dünyayı bastığı dümdüz bir bilim kurgu izlemek niyetiyle Annihilation’ın karşısına oturduysanız, büyük ihtimalle ilk bir saatin sonunda ekrana boş boş bakıp "Biz ne izliyoruz şu an?" demişsinizdir. Ve açıkçası, Alex Garland’ın tam olarak istediği şey de bu. Ex Machina ile yapay zekaya soğukkanlı bir bakış atan Garland, bu kez Jeff VanderMeer’ın romanını alıp bizi Lovecraftvari bir kâbusun, "New Weird" türünün ortasına bırakıyor.
Filmin merkezindeki Parıltı (Shimmer), alışıldık bilim kurgu örneklerindeki gibi dünyayı yok etmeye gelen uzaylıların üssü falan değil. Burası bir prizma. İçeri giren her şeyi; ışığı, sesi, genleri ve en önemlisi insanların zihnini kırıp yeniden birleştiriyor. Dışarıdan bakınca ağaçlardan insan siluetlerinin büyüdüğü, geyik boynuzlarının dallara dönüştüğü büyüleyici bir cenneti andırıyor. Parıltı, izleyiciyi doğanın çıldırtıcı bir estetikle yeniden tasarlandığı bu ekosistemin içinde dolaştırırken giderek büyüyen bir tekinsizlik hissi yaratıyor. Bahçelerde açan çiçekler artık tek bir türe ait değil; aynı kökten rengârenk, farklı türlerde taç yapraklar fışkırıyor. Ağaçlar, insan figürlerini taklit ederek büyüyor; gövdeleri ve dalları, kollarını gökyüzüne açmış heykelleri andırıyor. Fakat bu manzara bir doğa harikası değil, genetik bir kaosun ürünü. Parıltı'nın ışığı, canlıların DNA'sını adeta bir tuval gibi kullanıp hepsini birbirine karıştırıyor. İnsan bitkileşiyor, bitki insan formuna bürünüyor; türler arasındaki sert sınırlar tamamen eriyor. Bu göz alıcı güzelliğin hemen altında ise doğanın insan merkezli düzeni reddettiği, kontrolsüz bir mutasyonun ürpertisi yatıyor. İzlediğimiz şey bir cennetten çok, biyolojinin kendi kendini baştan ve kuralsızca yazdığı hipnotik bir kâbus. Ama birkaç adım attığınızda o büyülü atmosfer yerini dehşete bırakıyor. Özellikle bataklıktaki mutant ayı sahnesinde, öldürdüğü kadının son çığlığı olan "İmdat!" sesini kendi sesi hâline getirmiş bir yaratıkla burun buruna gelmek, filmin travmayı nasıl ele aldığının etkileyici örneği. Acı yok olmuyor; yalnızca biçim değiştirip başka bir bedende yaşamaya devam ediyor. Filmin altını çizdiği gerçek ise Dr. Ventress'in ağzından dökülüyor: "İntihar etmeyiz belki ama hepimiz bir şekilde kendimizi yok ederiz." Parıltı'nın içine giren beş kadın da zaten kendi kırılganlıklarını sırtlarında taşıyor. Kanser, bağımlılık, yas ve suçluluk duygusu… Parıltı, onların içlerinde büyüyen yıkımı fiziksel bir gerçekliğe dönüştürüyor. Finaldeki deniz feneri sahnesi ise filmin en deneysel anı. Karşımızdaki "düşman", bize saldıran bir canavar değil; bizi kusursuz biçimde kopyalayan bir ayna. Natalie Portman'ın canlandırdığı Lena, aslında yabancı bir yaratıkla değil, kendi geçmişiyle, ihanetleriyle ve öz yıkım duygusuyla yüzleşiyor. Onu yenebilmesinin tek yolu da şiddeti bırakıp kendi yok oluş aracını kopyasına teslim etmek oluyor. Yaratığın, Lena'nın uzattığı pimi çekilmiş el bombasını alıp onunla birlikte yanması, filmin öz yıkım temasını zirveye taşıyor. Lena, kendi yıkım aracını kopyasına teslim ederek bu simetrik döngüyü kırıyor.
Hücresel kırılmanın etkisiyle bir karakterin kolundaki Ouroboros (kendi kuyruğunu ısıran yılan) dövmesinin zamanla Lena'nın kolunda belirmesi, kimliklerin nasıl birbirine karıştığını gösteriyor. Finalde Kane'in kopyasıyla kucaklaşan Lena'nın gözlerinde beliren o prizmatik parıltı ise belirsizliği koruyor. Geri dönen gerçekten Lena mı, yoksa değişimin kendisi mi?
Peki bu film herkese göre mi? Kesinlikle hayır.
Eğer derli toplu bir olay örgüsü, cevaplanan sorular ve tempolu bir aksiyon arıyorsanız bu film sizi fena halde sıkabilir. Garland zaman zaman görselliğe ve felsefi sembollere öyle bir gömülüyor ki hikâyenin dramatik yükü biraz havada kalıyor. Karakterlerin geçmişine dair atılan birkaç kısa bakış, onlarla duygusal bağ kurmamıza yetmiyor; çoğu zaman birer felsefi metafora dönüşüyorlar. Bilimsel tutarlılık arayan "sert" bilim kurgucular da genetik dizilimlerin bu kadar hızlı bozulmasını ikna edici bulmayabilir. Ama bütün bunlara rağmen Annihilation, Hollywood’un birbirinin kopyası formüllerinden bıkanlar için bulunmaz bir nimet. Sizi rahat ettirmeye çalışan bir film değil bu; aksine huzursuz eden, hazmı zor anlatısıyla bittikten sonra bile "İnsanı 'kendisi' yapan şey gerçekten sabit bir benlik mi, yoksa sürekli bozulan bir süreç mi?" diye zihni kurcalayan bir deneyim. Ekran başından kalktığınızda üzerinizde kolay kolay silinmeyecek bir tortu bırakmayı başarıyor.
@detaycılarkulubu - Selçuk Tuna

Teşekkürler...👏👏👏
YanıtlaSil