Artık Senden Hoşlanmıyorum

 




Bir insan, hiçbir görünür sebep yokken başka bir insanın hayatından çıkmaya karar verirse geriye ne kalır?

Inisherin adası, bu sorunun sorulabileceği en kusursuz ve en klostrofobik coğrafyadır. Denizin çevrelediği bu küçük kara parçası, sadece görsel bir arka plan değil; dış dünyanın gürültüsünden koparılmış, insanların kendi zihinlerinden kaçamadıkları kapalı bir evrendir. Ufuk çizgisinin her yerde olduğu ama gidecek hiçbir yerin bulunmadığı bu coğrafyada, taş duvarlar sadece mülkleri değil, insanları da birbirinden ayırır. Colm’un, Pádraic’e dönüp "Artık senden hoşlanmıyorum" dediği an, bu durağan ve boğucu coğrafyada zamanın akışına, dolayısıyla ölüme karşı verilmiş radikal ve çaresiz bir tepkidir.

Bu kopuş, adanın hemen karşı kıyısından yükselen top sesleriyle, yani İrlanda İç Savaşı ile derin bir paralellik taşır. McDonagh, makro düzeydeki bir savaşı, iki dostun anlamsız çatışmasıyla mikro düzeyde aynalar. Dün İngilizlere karşı omuz omuza savaşan kardeşler anakarada nasıl birbirini boğazlıyorsa, adada dün birlikte bira içen iki dost da bugün birbirinin hayatını cehenneme çevirmektedir. Colm’un, Pádraic onunla her konuştuğunda kendi parmaklarını kesmesi, insanın iç savaştaki o kendi kendini yok etme, kendi gövdesini baltalama dürtüsünün en vahşi metaforudur. Film, savaşın da dostluğun bitişinin de rasyonel bir temeli olmadığını söyler; ikisi de bir kez başladı mı kendi kendini besleyen, geri dönülemez bir yıkım mekanizmasına dönüşür.

Colm, derin bir varoluş kaygısı ve ölüm korkusu yaşamaktadır. Zamanın tükendiğini hisseder ve arkasında Mozart gibi yüzyıllar sonrasına kalacak bir iz, bir beste bırakmak ister. Onun gözünde Pádraic ile geçirdiği zaman "boşa harcanmış" zamandır. Kalıcılık arzusu, onda hastalıklı bir kibre dönüşür. Pádraic ise tamamen farklı bir düzlemde yaşar. Onun için hayatın anlamı, ötekiyle kurduğun bağda, bugünde ve sadece "iyi bir insan" olmakta saklıdır. "Eskiden insanlar sadece iyi olurlardı," derken aslında insanlığın kaçırdığı o yalın gerçeği hatırlatır. Colm geleceğin ve ölümsüzlüğün peşindedir, Pádraic ise şimdinin ve sadakatin. Biri ölümü alt etmek için sanata sığınırken, diğeri ölümü unutmak için dostluğa sığınır. Bu iki bakış açısı uzlaşamadığında ortaya çıkan şey sıradan bir küslük değil, yavaş yavaş büyüyen bir trajedi olur.

İnsanlar arasındaki bu vahşet ve kibir tırmanırken, adadaki hayvanlar masumiyetin son kalesi olarak sessizce sahnede yerini alır. Pádraic’in dünyadaki tek katıksız sevgisi olan mini eşek Jenny ve Colm’un köpeği Sammy, insanın kendi eliyle yarattığı anlamsız şiddete şaşkınlıkla bakan sessiz tanıklardır. Jenny’nin trajik ölümü, Pádraic’in içindeki o saf ve iyi insanın da öldüğünün, yerini intikam ve nefrete bıraktığının ilanıdır. Adanın en hırpalanmış, en dışlanmış ruhu olan Dominic’in gökyüzündeki kuşlar gibi özgür olmak isterken adanın acımasızlığıyla göle gömülmesi de bu masumiyet kaybının bir başka parçasıdır. Tüm bu kaosa, filme adını veren mistik bir gölge eşlik eder: İrlanda mitolojisinde ölümü çığlıklarıyla haber veren Banshee. Ancak adanın tekinsiz yaşlı kadını Bayan McCormick’in şahsında cisimleşen modern bansheeler artık çığlık atmaz; sadece oturur, izler ve kehanetlerde bulunurlar. Ölümün ta kendisi olan bu kadın, iki adamın kavgasının ne kadar küçük ve beyhude olduğunu hatırlatır. Onlar birbirini cezalandırmakla o kadar meşguldür ki, kapılarının önünde bekleyen o büyük, nihai sessizliği gözden kaçırırlar.

McDonagh’ın alametifarikası olan kara mizah, bu ağır acıyı hafifletmek için değil, aksine daha görünür, daha çıplak kılmak için vardır. Seyirci kimi zaman gülerken hemen ardından boğazına bir düğüm oturur. The Banshees of Inisherin, iki arkadaşın birbirinden uzaklaşmasını anlatan bir hikâyeden daha fazlasıdır; insanın kendisiyle, zamanıyla, yalnızlığıyla ve geride bırakacağı anlamla giriştiği sessiz ama yıkıcı mücadeleye şahit oluruz.

 

@detaycılarkulubu - Selçuk Tuna


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü