Yaşamak için neyi korumaya çalışıyorum?

 



Gürültülü bir dünyanın içinde küçücük alışkanlıkların, kırılgan rutinlerin ve insanın kendi varoluşunu koruma çabasının filmidir Microhabitat. Başkarakter Miso; düzenli bir işi, evi veya geleceğe dair büyük planları olmadığı için modern dünyanın ölçülerine göre "başarısız", amaçsız ve hayata tutunamamış biri gibi görünür. Aslında onun asıl meselesi bir başarısızlık hikayesi değil; dünyanın dayattığı yaşam biçimine bilinçli bir mesafe koymasıdır. Herkes sisteme uyum sağlamak için kendinden biraz daha vazgeçerken, Miso’nun küçücük zevklerini korumaktaki inadı neredeyse politik bir tavra dönüşür.

Miso’nun en dikkat çekici yanı, hayatı büyük ideallerle değil küçük zevklerle savunmasıdır. Sigarası, viskisi, sevdiği adam ve sakin bir akşam… Bunlar dışarıdan bakıldığında sıradan, hatta önemsiz görünür. Oysa film boyunca bu küçük alışkanlıklar, onun varoluşunun son sığınağına dönüşür. Çünkü modern sistem insandan önce tam da bunları alır: keyfi, yavaşlığı ve nefes alma alanını. Kira artar, hayat pahalanır, şehir daralır. Önce yaşadığı semtten, sonra alıştığı sokaklardan, ardından kendinden sürülmeye başlar. Bir zamanlar penceresinden bakınca aidiyet hissettiği şehir, yavaş yavaş ona yabancı bir organizmaya dönüşür. Kahveler değişir, dükkânlar kapanır, eski seslerin yerini steril bir sessizlik alır. Miso artık bir yerde yaşamaz; sadece barınır.

Bu yönüyle Miso’nun hikâyesi klasik bir "yoksulluk dramı" değildir. İnsanların artık yaşamak için değil, sadece hayatta kalmak için çalıştığı bir çağda; bir sigara molası, eski bir dostun kanepesi ya da ucuz bir viski bile insanlığın son kalıntıları gibi görünür. Miso bir anda değil, azar azar kaybolur. Önce sevdiği küçük şeylerden vazgeçer, sonra alışkanlıklarından, ardından hayallerinden ve en sonunda kendi ruhuna yabancılaşır. Miso ise bu akışa direnen, trajik olduğu kadar direngen bir karakterdir. Çoğu insan gibi sisteme tamamen teslim olmaz. Daha fazla para kazanmak, kariyer yapmak ya da “başarılı” görünmek uğruna kendini parçalamaz. Bunun bedelini yalnızlıkla, güvencesizlikle ve sürekli yer değiştirmekle öder. Onun arkadaşlarını ziyaret ettiği sahneler de bu durumun en net aynasıdır. Üniversite yıllarında aynı hayalleri paylaşan insanlar, artık yetişkin hayatının içinde yavaş yavaş çözülmüşlerdir. Evleri vardır ama huzurları yoktur; kariyerleri vardır ama kendileri eksilmiştir. Miso ise dışarıdan en kırılgan ve güvencesiz görünen kişi olmasına rağmen, aslında iç dünyasını en az kaybeden, belki de aralarındaki en özgür karakterdir.

Yönetmen bu noktada çok doğru bir sınır çizerek Miso’yu romantize etmez; onu bir “özgür ruh” klişesine dönüştürmez. Çünkü onun yaşamı gerçekten zor, yorucu ve aşındırıcıdır. Kanepelerde uyumak, sürekli taşınmak ve ekonomik baskıyla yaşamak insanı yıpratır. Yönetmen, Seul’ün soğuk apartmanlarını ve steril yalnızlığını öyle sakin anlatır ki, film boyunca büyük olaylar olmaz. Gerçek hayat da çoğu zaman böyle sessizce çöker; büyük trajedilerle değil, faturalarla, kiralarla ve vazgeçilen küçük alışkanlıklarla. Fakat tüm bu yıpranmaya rağmen yönetmen, Miso’nun içinde garip bir asaleti korur: Kendi hayatının küçük haklarını savunma asaleti.




Microhabitat, insanın ne kadar az şeye gerçekten ihtiyaç duyduğunu ama o az şeylerin ne kadar hayati olduğunu anlatıyor. Miso aslında çağımız insanının tersine çevrilmiş bir aynası gibidir. Herkes daha fazlasına sahip olmak için yaşarken, o sadece kendinden tamamen vazgeçmeden yaşayabilmenin yolunu arar. Onun dünyasında gerçek yoksulluk parasızlık değil, insanın kendi ruhuyla bağını kaybetmesidir. Bu yüzden onun kaybettiği şey yalnızca bir ev değildir; kendini dünyaya ait hissettiği küçük bir köşe, ruhunu dağıtmayan küçük alışkanlıklardır. Miso'yu ayakta tutan şeyler, dünyanın “önemsiz” dediği o küçük ayrıntılardır.

 

@detaycılarkulubu - Selçuk Tuna


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü