Adres Yazılmayan Mektuplar




Kasabanın en yüksek tepesinde, rüzgârın hiç susmadığı bir yerde eski, terk edilmiş bir gözlemevi vardı; rüzgâr orada yalnızca esmez, zorla içeri girer, kapının aralığından sızar, çatlak camlardan ince bir ıslık gibi süzülür, kubbenin paslı kemerlerinde dolanırdı. Sanki içeride olup biteni öğrenmek, gördüklerini aşağıdaki evlere, dar sokaklara, kapalı panjurlara anlatmak istermiş gibi sabırsızdı. Kubbe pas tutmuştu ve yağmur yağdığında metalin üzerinde dolaşan damlalar uzak bir çan sesi gibi titrerdi; camlar çizik çizikti. Kapı her açıldığında uzun bir iç çekiş gibi gıcırdar, rüzgâr içeri dolardı; kırık camın kenarından kıvrılır, kubbenin demir kaburgalarında dolaşır, içeride yanan tek ışığın etrafında döner, sonra masanın başında oturan o siluetin yanına sokulur, sayfaları hafifçe kaldırır, mürekkebin kokusunu taşırdı; sanki onu her gün görmek, yoklamak, kollamak ister gibi.  Rüzgâr, her akşam aynı sabırsızlıkla geri döner; içeride hâlâ olup olmadığını anlamaya çalışır, ışık sönmüşse bir süre kubbenin altında dolaşır, sonra yeniden dışarı savrulurdu. Gördüklerini yanında götürmek ister gibiydi. 

Her gün aynı saatte evinden çıkar, tepeye çıkan yolu her gün yürür, yolun ortasında kısa bir yerde durur, göğe bakar ve sonra devam ederdi; bu bakışın bir anlamı vardı ama kimse bilmiyordu, belki bir hesaplama, belki bir yoklama, belki de kendi içindeki boşluğu gökyüzünün boşluğuyla hizalama çabasıydı. Gözlemevine vardığında kapıyı yavaşça açar, kibriti çakarken hiç acele etmez, alevi bir an izler, fitilin kararını vermesini bekler ve mum tam kararlı bir ışığa dönüştüğünde masasına otururdu.Geceleri gözlemevinin tepesinde görülen küçük ışık mumdan gelirdi; rüzgâr şiddetlendiğinde alev titrer, sanki mektuplar da tereddüt edermiş gibi dalgalanır, mumun önünde oturan adam başını hafifçe eğer, omuzları içe kapanır ve kalemini eline alırdı. 

Mektuplarını yazarken adres yazmaz, başlığa hep aynı sözü koyardı: “Uzakta Olan’a.”

Rüzgâr içeride dolanır, sayfaları hafifçe kaldırır, o ise sol eliyle kâğıdı bastırıp sağ eliyle yazmaya devam ederdi. Yazmayı bitirdiğinde mektubu dikkatle katlar, tarih atar, arkasına kimsenin anlamadığı küçük bir işaret koyar, sonra çekmeceye yerleştirirdi; çekmece dolduğunda eski mektupları iplerle kubbeye asar, başının üzerinde sallanan sayfalar kendi yazdığı bir gökyüzüne dönüşür, rüzgâr her estiğinde hafifçe dalgalanarak yıldız taklidi yaparlardı. Her gün hiç aksatmadan bıkmadan usanmadan aynı yolu geri yürürdü. Her gece masasına oturur, defterini açar ve hep aynı cümleyle başlardı: “Uzakta Olan’a.” Adres yoktu, gönderilecek bir yer yoktu, çünkü bu mektuplar bir yere varmak için değil, varamamak için yazılıyordu.  Mumu söndürmez, kendi kendine sönmesini beklerken  belki sevgi de böyledir diye düşünürdü; belki sönse bile ışığı bir süre daha yol alırdı.

Kasaba onu iki isimle tanıyordu: Bazıları “Gözlemevinin Bekçisi” der, çoğu ise alayla “Yıldızlara Mektup Yazan Adam” diye fısıldardı; oysa alay, çoğu zaman anlamadığımız şeye verdiğimiz geçici bir isimdi, çünkü insan kavrayamadığını küçültür ve adını koyduğunu sandığında ondan korunacağını düşünürdü.  Belki de yalnızca dağılmamak için bir ritüele tutunuyordu; çünkü insan bazen birine değil, bir düzene bağlanır ve düzen bozulursa içindeki çatlak görünür olur. 

Her gün kasabanın içinden ağır ama ölçülü adımlarla geçer, kimseyle selamlaşmaz ama kimsenin gözünden de kaçmazdı; adımları ne aceleydi ne de ağırdı, sanki bir yere değil, bir zamana yetişiyordu; omzunda her zaman aynı deri çanta olur, içinde defteri, dolma kalemi, küçük bir şişe mürekkep ve bir kibrit kutusu taşırdı. Dükkânların önünden geçerken içeridekiler başlarını kaldırır, fırıncı hamuru bırakır, terzi iğneyi havada tutar, kahvedekiler konuşmalarını yarım keserdi; kimse onu çağırmazdı, çünkü çağrılırsa durmayacağını bilirlerdi. O, selam verilmeyecek kadar uzak ama yabancı sayılmayacak kadar tanıdıktı; bakışı insanların yüzlerinden değil, yüzlerin arkasındaki boşluktan geçer gibiydi ve bu yüzden bazıları onun kendilerini gördüğünü, bazıları ise hiç görmediğini düşünürdü. 

Zamanla dolaplar doldu, çekmeceler taştı, kubbeden sarkan sayfalar çoğaldı; kasaba onu bir kadının ardından delirmiş biri olarak anlatmaya başladı, çünkü kasabalar hikâyeleri sadeleştirir ve karmaşık acılar dar sokaklara sığmaz. Bir insanın içindeki kırılmayı anlamak yerine ona bir sebep bulmak daha kolaydır; “bir kadın yüzünden” demek düzeni korur, sebebi ve sonucu belirler, aşkın gelip aklın gittiğine dair tanıdık bir hikâye kurar. Oysa onun gözlerindeki boşluk terk edilmiş bir adamın boşluğu değildi; daha eski, daha derin bir boşluktu bu ve birinin gidişiyle açılmamış, belki yalnızca görünür hâle gelmişti. Kasaba ona “terk edilmiş adam” rolünü verdi, çünkü bu rol herkes için rahattı ve kimse kendi içindeki eksikliğe bakmak zorunda kalmıyordu; oysa mektuplar incelense, ki kimse gerçekten okumaya cesaret etmedi, belki bir kadının adı bile geçmeyecek, satırlar daha soyut bir kaybı işaret edecekti: zamanın içinden düşen bir anı, geri dönülmeyen bir karar, cesaret edilmemiş bir başlangıç.

Bir fırtına gecesi camlardan biri kırıldı ve rüzgâr içeri hücum ederek kâğıtları savurdu, mum neredeyse sönecekti; o an kâğıda tek bir cümle düştü: “İmkânsız gerçekleşmedi; ama ben de gerçekleşemedim.” O geceden sonra onu kasabada gören olmadı; ne pazarda, ne kıyıda, ne de gözlemevinin yolunda… Kapı kapalıydı, pencereler karanlıktı. 

Ama tuhaf bir şey oldu: Gözlemevi terk edilmişti ve yine de her akşam tam aynı saatte kubbenin içinde küçük bir mum yanıyordu, dakikası dakikasına; sanki görünmeyen bir el kibriti çakıyor, fitili usulca doğrultuyor, alevi sabitliyordu. Kasaba bunu önce tesadüf sandı, sonra birinin şaka yaptığını düşündü; birkaç genç cesaretlerini birbirine yaslayarak tepeye çıkmayı planladı, gündüz konuştular, güldüler, meydan okudular ve “Ne olacak canım, boş bina işte,” dediler.

Fakat akşam çöktüğünde rüzgâr yön değiştirdi; yokuşa çıktıkça uğultu inceldi, keskinleşti ve sıradan bir rüzgâr sesi olmaktan çıktı, aralıklı, hırıltılı bir fısıltıya dönüştü; gözlemevine yaklaştıklarında ışık camın arkasında sabit duruyordu, ne titriyor ne de büyüyordu, sanki içeride hava yoktu da alev hiçbir şeye direnmeden yanıyordu. Kapıya birkaç adım kala rüzgâr aniden sertleşti, bir dalga gibi geldi, gençlerden birini geriye savurdu, diğerinin elindeki fener düştü ve yuvarlandı; rüzgâr yalnızca esmiyor, yaklaştırmıyor, geri sürüyordu, kapı ise içeriden biri omzuyla bastırıyormuş gibi kapalı kalıyordu.

Kahkahalar kesildi, çünkü kapıyı açıp masanın başında kimseyi bulamamak ihtimali akıllarını sarsıyordu; boşluk görmek aklı yerinden ederdi.

O günden sonra her akşam aynı saatte perdeler aralandı, insanlar sessizce uzaktan o sabit alevi izledi; rüzgâr yine içeri dolandı, kubbenin içinde dolaştı, belki masanın etrafında döndü.  Çünkü herkes biliyordu ki içeri girildiği an bir şey değişecekti; belki mum sönecek, belki mektuplar dağılacak, belki de masanın üzerinde hâlâ açık duran bir defter bulunacaktı ve o defterde yarım kalmış bir cümle duracaktı:

“Uzakta Olan’a…”


@detaycılarkulubu - Selçuk TUNA

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü