Yorulmuş Bir Dünyada Kalmak

 


About Endless bir film değildir. Daha çok içine düşülmüş bir durum, terk edilemeyen bir hâl, adını koymadan yaşanan uzun bir varoluş aralığıdır. Sonsuzluğa Dair, izlenen bir şey olmaktan çok, farkına varıldığında insanın zaten içinde olduğunu anladığı bir atmosferdir. Burada olay yoktur. İnsanlar gelir, yüzler farklılaşır, mekânlar dönüşür gibi olur ama asıl yapı sabittir: Dünya yorulmuştur. Yorgunluk bireysel değil, tarihsel de değildir; ontolojiktir. Varlık, kendisini taşımaktan bitkin düşmüştür. Bu noktada yorgunluk, bir eksilme değil; bir ağırlık birikimidir. Dünya artık sadece vardır; ama bu varlık, kendi üstüne yığılmıştır. Geçmiş geçmez, gelecek gelmez; her şey şimdiye çöker. Zaman ilerlemediği için, varlık kendisini taşıyamaz hâle gelir. Bitkinlik, hareket edememekten değil; hareket etmenin anlamını yitirmesinden doğar. Bu yorgunlukta trajedi yoktur. Ne büyük felaketler ne küçük sevinçler bu zemini kırabilir. Her şey aynı ağırlıkta hissedilir. Bombalar da, kahkahalar da aynı yorgunluğun içinden geçer. Bu yüzden dünya inlemez, bağırmaz, çökmez. Sessizdir. Yorgunluk, gürültülü bir tükeniş değil; sürdürülen bir bitkinliktir. Devam eder, çünkü durmak da bir anlam gerektirir. Devam eder, çünkü başka bir kip yoktur.



Zaman bu durumun içinde akmaz. Bir şey “önce” ya da “sonra” olmaz. Her an, başka anların tortusunu taşır. Bombalanan bir şehirle bir sınıfta başarısız olmanın duygusu aynı katmanda durur.  Bu durumun dili sessizdir. Kimse açıklamaz, kimse savunmaz, kimse suçlamaz. Ahlak vardır ama yargı yoktur. Suç vardır ama hesap yoktur. Çünkü hesap sorabilmek için hâlâ bir “ilerleme” fikrine inanmak gerekir. Oysa burada ilerleme çoktan askıya alınmıştır. İnsanlık, bir hedefe gitmez; kendi içinde dönüp durur.

Mekânlar gerçek değildir ama hayal de değildir. Daha çok, uzun süre yaşanmışlığın ardından ruhu çekilmiş yerler gibidir. Duvarlar konuşmaz, ama hatırlatır. Renkler soluktur, çünkü arzular yıpranmıştır. Bu bir dekor değil; insanın dünyayı fazla kullanmasının sonucudur. 


Bu durumun içinde mizah vardır, ama gülmek bir çıkış değildir. Gülme, kabullenmenin son evresidir. Artık şaşırmadığımız için güleriz. Trajedi olağanlaştığında, tepki de tuhaflaşır. Kahkaha, burada sevinç değil; duyarsızlaşmanın yankısıdır. Bazen küçük kırılmalar olur. Bir dokunuş, bir dans, söylenen basit bir sevgi cümlesi. Bunlar bir şey başlatmaz. Bir umut yaratmaz ama şunu gösterir: İnsan tamamen silinmemiştir. Sadece çok geriye çekilmiştir. Hayatta kalmak, artık dünyayı değiştirmek değil; daha fazla bozmamaktır.

Bu durum ne nihilizmdir ne de umuttur. Daha çok, umuttan sonra kalan şeydir. Büyük anlatılar çöktükten, kurtuluş fikri tükendikten sonra geriye kalan çıplak hâl. İnsanlığın kendisiyle baş başa kaldığı, ama ne yapacağını artık bilmediği bir eşik. Bu durumda insan bir özne değildir. Karar vermez, yönelmez, seçmez. Daha çok, dünyanın ağırlığını omuzlarında taşıyan bir yüzey gibidir. Üzerinden savaş geçer, utanç geçer, sevgi geçer, alışkanlık geçer. Hiçbiri tam olarak yerleşmez; ama hiçbiri de tamamen kaybolmaz. Her şey yarım kalır. Tamlık artık mümkün değildir.


@detaycılarkulubu - Selçuk TUNA

s.tuna@live.com

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü