Ontolojik Sorunlar, Biraz da Mezeler
Mekânın adı yoktu. Kapısı da net değildi. İçeri nasıl girdiklerini ikisi de hatırlamıyordu. Loş bir ışık vardı ama nereden geldiği anlaşılmıyordu; Masanın üzerindeki bardaklar da tam olarak bardak değildi şeffaf ve dolu ama neyle dolu olduğu konusunda ısrarla susan, hafifçe titreşen kaplar. İki adam bu belirsiz masanın iki ucunda oturuyordu. Biri parmaklarını masaya sürterek, sanki masa bir düşünce levhasıymış gibi üzerinde bir şeyler arıyordu. Ortalıkta henüz kimse tarafından fark edilmemiş bir sinek vızıldıyordu. Akşam, olması gerektiği gibi akmıyordu; sanki gün, kendini tamamlamayı reddetmişti. Bitmesi gereken şeyler bitmemiş, kalması gerekenler de yerinde duramıyordu. Akşam, yalnızca insanlara değil, eşyaya da bulaşmıştı. Masalar dolu değildi ama az sayıdaki müşteri, bu iki arkadaşın masasına istemsizce kulak kabartıyordu. Çünkü masaya çöken atmosfer, havadaki buhar gibi görünmese de hissediliyordu. Arkadaşı, haftalardır bu konuşmayı yapmak istiyordu. Ama konuştuğu anda da etraftakiler rahatsız oluyor, bakışlarını kaçırıyor, önündeki bardaklara sığınıyorlardı. Diğeri sandalyesinin ucunda oturuyordu, gergin; sanki oturduğu şey sandalye değil de bir alarm düğmesiydi. Arkadaşı uzun süredir kendini hazırladığı o cümleyi söylemek için derin bir nefes aldı. Sallanarak.
—Bugün biraz insanlığımızı kontrol edelim istiyorum; bende birkaç arıza uyarısı yanıyor.
Bu cümleyi duyunca iki masadaki
müşteriler aynı anda başlarını indirdi. Göz teması bile kurmak istemiyorlardı.
Çünkü geçen seferki “tövbe etmesi gerektiğine dair konuşma” esnasında çoğu sessizce dükkânı terk etmek zorunda kalmıştı.
— Söyle ama önce… tavanı işaret etti. Tavandaki
lambanın titreşme ritmi değişti. Bu rastlantı olamaz.
Normalde kimse bir lambanın ritmini
analiz etmezdi, ama kuşkucu olan, lambaya pusuya düşürülmüş bir düşman gibi
davranıyordu.
— Yine mi?!
— Evet. O lamba. Ritmi değişti. Geçen hafta bunu biri daha fark etmişti. O
zamandan beri kimse yanında oturmak istemiyor.
— Bak! Garson gülümsedi. Bu,
konuşmamızı dinlediği anlamına geliyor!
— Gülümsemek normal bir davranış…
— Normal sadece toplu bir anlaşmadır. Anlaşma
bozulduğunda normal de bozulur. Ayrıntılara bakmamak için yapılmış bir göz tembelliği anlaşmasıdır. Normal insanlar” buna ne diyor?
— Elektrik dalgalanması. Lamba kendi ritmini bulmuş işte. Ne acele ediyor ne duruyor.
Tabii. Her şey dalgalanma zaten. Hayat da dalgalanma. Maaş da dalgalanma. Benim ruh hâlim de dalgalanma. Tesadüf yok, dalga var.— Bak… zihninde bir şey, olması gerekenden fazla yer kaplıyor. Düşüncelerin artık gelip geçmiyor; kalıyor, üst üste biniyor sanki. Bundan endişeleniyorum.
— Dün düşünce alanımın yüzde 40’ını işgal etti.
— Beynin metrekare üzerinden mi kira alıyor senden?
— Neden olmasın? Her bilincin bir gayrimenkul değeri yok mu? düşünceler yer ister. Yer bulamayınca birbirinin üstüne
çıkar.
— Yani diyorsun ki düşüncelerin
kiracı, makine de ev sahibi? zihin dediğin, kendi içinde anlaşılmazlığın
mimarisidir. Biz sadece o mimarinin koridorlarında dolaşan geçici gölgeleriz. Bilinç de böyle. Ne kadar çok uyarı, bilgi, beklenti ve rol yüklenirse, düşünceler o kadar pahalı bir alanda yaşamaya zorlanır. Sonuçta bilinç, ferah bir ev olmaktan çıkar; açık ofise döner. Herkes her şeyi duyar, kimse derinleşemez.
Diğer müşteri hafifçe sandalyeyi yana
itti.
— Gördün mü? O da uzaklaşıyor. Demek
ki o her neyse ona da sinyal gönderdi.
— Hayır! Onlar sadece rahatsız oluyor. Sen konuşmaya başladığında etraf ürperiyor.
Garson zar zor bir gülümsemeyle
yanlarına yaklaştı. Yüzünde aceleyle tutulmuş bir nezaketle masaya yaklaştı. Gülümsemesi, kendisine ait olmayan bir davranışı ödünç almış gibiydi.
— Bir şey ister misiniz?
— İçimde duran şey, dedi, durmuyor. Akması gereken yerde kilitlenmiş, susması gereken yerde ısrar ediyor. Arkadaşım böyle söylüyor. Buna bir ayarınız var mı?
Garson’un gülümsemesi bozuldu, sonra nazikçe uzaklaştı. “Yine başladı…” diye
mırıldandı.
— İçimde dönüp duran o makine…
— Evet evet biliyorum, paslı makine.
— Bilmiyorsun! Masaya eğildi.
— Bilmiyorum artık.
— Zaten bilmek, normalin en tehlikeli formudur. Normal bozulduğunda bilgi de
çöker. Bu yüzden fazla düşünenler genelde sessizleşir. Deliliğe değil, yalnızlığa sürülür. Ve normal denen şey, tam da bu sessizliğin üzerine kurulur.
— Alçak sesle! Millet bakıyor… derken, bakışların ağırlığını omuzlarında hissediyordu. Yalnızca başkalarının gözleri değil, kendi bakışı da utandırıyordu onu.
— Bu makine sadece dönmüyor. Bana düşünceler gönderiyor. Geçen gün “arkadaşın
sana çok soru soruyor” dedi.
— Bak ben çok ciddiyim. Bir
psikiyatriste gitmemiz lazım.
— Psikiyatriste gidersek makine alınır. Makine alınırsa ben boşlukta kalırım.
Boşluk tehlikeli.
— Niye tehlikeli olsun?
— Boşlukta yankı olur. Yankı beni bana döndürür. Buna hazır değilim.
Bu cümleyle birlikte diğer arkadaşın içinden bir titreme geçti. Sanki biri masanın altından hafifçe dizine dokunmuş gibiydi; yoktu ama hissi kalmıştı. Ama masada artık üç kişi vardı. Yan masadaki adam duyduğu bu cümleyle kendi tostuna baktı; “Acaba şimdi bana bulaşırlar mı?” diye düşünerek hızla kalkıp hesap istedi. Garson uzaktan bakıyordu. Gelmedi. Gelmemeyi seçti.
— Tamam, bak. Uzun zamandır söylemek
istediğim şey şu: Arkadaşı iyice masaya yaklaştı; uğultu kesildi..
— Senin bu makine işi… tehlikeli bir
yere gidiyor. O normal algı dediğin şey…
toplumsal düzen falan, yani… olmazsa kaos olur.
— Ben kaosa bayılırım. Bir planı yoktur.
Bir masadan sandalye gıcırdadı; arkadaşı o yöne döndü.
— Gördün mü? Sandalye bile tepki
verdi.
— Sandalye tepki vermez!
— Sandalyeyi küçümseme. Bir varlık bir şekilde vardır. Ontolojik olarak hepimiz
aynı durumdayız. Sen de sandalyeden ne üstünsün?
— Yani ben… bacaklarım falan var, bilmiyorum…
Konuşan arkadaş kendi cümlesiyle
utandı. Sandalyelerle karşılaştırıldığında üstün olmadığından şüphe etti. Bir
an kendi varlığı üzerine düşündü. Yoksa o da paslı bir makinenin ürünü müydü?
— Tamam! Yeter!
Ayağa kalktı; sandalyeler bu sefer gerçekten tepki verdi. Bir tanesi hareket
edip gıcırdadı. Arkadaşı nefesini tuttu.
— Ne yapıyorsun?! Makine küser.
— Küsüyorsa küssün. Biz doktora gidiyoruz.
Herkes başını
kaldırmış onları izliyordu. Aynı soruyu düşünüyorlardı.
“Makine gerçek mi? Yoksa biz de mi girdik bu oyuna?”
— Tamam… dedi yavaşça.
— Ne tamam?
— Gitsek iyi olur. Bir bakım servisinden geçmesi lazım olabilir.
— Hadi kalk.
— Tamam… ama makine ‘mor mont giy’ dedi.
— Makineye söyle, bugün benim estetik anlayışım hüküm sürüyor.
İlk adam alnını masaya yasladı:
Demek bütün gün… zihnimin çöktüğünü sanırken… Dünyayı katlanılır kılmak için durmadan kurduğum ama sonunda içinde sıkıştığım düzenekmiş.
Bir süre ikisi de nedensiz bir kahkaha
krizine girdi. Yan masadakiler rahatsız oldu, biri “abi tamam yeter artık çok
içtiniz” bakışı attı.
Sonunda ikisi de ayağa kalkmaya çalıştı; sandalyeler gıcırdadı, dünya eğildi, düşünceler eğildi, paslı makine tamamen sustu. Biri montunu ters giydi. Öteki hesabı ödemeye çalışırken cüzdan yerine peçete uzattı. Kapıya vardıklarında, biri hafif sendeleyerek şöyle dedi:
“Sanırım… durdu.”
Diğeri başını salladı: “Evet… şu an tek dönen şey… kafamız.”
İkisi kapıya yönelirken, garson bir
eliyle arkadaki müşterilere “gitti” işareti yaptı.
Müşteriler derin bir nefes aldı; sinek tekrar uçmaya başladı.
Kapı kapanırken arkadaşı son kez geriye
baktı.
— Biliyor musun… bu konuşmayı uzun
zamandır yapmak istiyordum.
— Evet, fark ettim. Bir dahaki sefere önce doktora gidelim, sonra konuşuruz.
Daha az müşteri kaçar.
İkisi de aynı anda birbirine bakmadan
dağıldı; biri sağa, biri sola… ya da belki ikisi de yanlış yerlere gitti. Mekanda
ise yalnızca buharın ince bir tül gibi yükseldiği düşünceler kaldı. Makine
sessizdi artık. Ama sabah kimin kafasında tekrar çalışacağı belli değildi.
@detaycılarkulubu - Selçuk TUNA
s.tuna@live.com

Yorumlar
Yorum Gönder