Keyif Deneyimi Çıktılarında Büyük Sapma: Havana'da Bir Akşam

 



Lila’nın alarmı, saat 11.00’de hafif bir Bossa Nova müziği eşliğinde nazikçe titredi. Standart bir insan için öğlen sayılan bu saat, Lila için ideal "güneşin en estetik vurduğu an" demekti. Lila için hayat, bitmeyen bir hafta sonu, Pazartesi ise sadece daha az trafik olan bir Cuma sabahıydı. Yatağından, dün akşam okuduğu "50 Farklı İtalyan Dondurması Tadımı Rehberi" kitabını iterek kalkan Lila, ilk görevi için banyoya yöneldi: Günün İlk Keyif Dozu. Bu, her zaman yeni bir duş ürünü denemek demekti. O günkü seçim: Lavanta-Ananas-Deniz Yosunu aromalı, "Sakinlik ve Tropikal Kaos Arasında" adlı jöle kıvamında bir sabun. Ardından elinin altındaki, sadece Fransa'nın Burgonya bölgesinde 100 yaşındaki üzüm bağlarında yetişen, kuzeye bakan salkımlardan üretilmiş üzüm çekirdeği yağıyla hazırlanmış kremi sürerken amacı, gün batımının kırmızılığını yansıtan "filtrelenmiş eğlence" yaratmaktı.

Aynı anlarda, Defne, dairesinin terasında, mimar eşliğinde tasarlanmış Japon tarzı bahçesine bakarak, ılık rüzgarın uğultusunu dinliyordu. Defne asla 07:30'dan sonra uyanmazdı; bu, estetiğe ve vücudun doğal ritmine saygısızlıktı. 

Lila, Defne'yi beklerken, balkonunda saksı çiçeği gibi büyüttüğü mangosunu suluyordu. Ama bir şey yanlıştı. Olamaz! diye bağırdı, neredeyse bir trajedi yaşıyormuşçasına. Mangosunun yaprağında küçücük, göze batmayan bir kahverengi leke vardı. Lila için bu, günün keyfini tamamen mahvedebilecek bir kusurdu. Neyse ki Defne, tam 13:00'te, üzerinde nefes alabilen ipekten yapılmış, kiremit rengi bir spor kıyafetle kapıda belirdi. Elinde, üzerinde "Hafif Akşamüstü Mutluluğu" yazan, ev yapımı limonata şişesi vardı. Ne oldu, canım? Yüzün neden geçen sezonun modası gibi asık? diye sordu Defne, zarifçe içeri süzülerek. Lila, dramatik bir hareketle mango ağacını gösterdi.  Defne! Bak! Kahverengi leke! Bu leke, benim mutluluğumun kusurluluğunu temsil ediyor. Bu, bir facia!

Defne, gözlerini kısıp, bir sanat eseri inceler gibi yaprağa yaklaştı. Hah, diye mırıldandı. Bu bir leke değil, Lila. Bu, 'organik bir geçiş dönemi nüansı'. Endişelenme. Estetik kaosu kabul edemeyiz. Defne, mantıklı ve bilimsel çözümü öne sürdü: Yaprağı, bir sanat eseriymiş gibi, ince bir makasla kes. Ardından, kalan kısmı fotoğraf çekimi için en iyi açıda olacak şekilde çevir. 'Eksiklik, bazen en büyük tamamlayıcılıktır.' Kesilen yaprağı, saksının yanına konulan özel bir İzlanda volkan taşının üzerine, bir anıt gibi yerleştir. Artık o, bir kusur değil, bir anımsatıcı olur.

Bu 'kusur yönetimi' sona erdiğinde, Lila konuyu hemen günün temel keyif ritüeline getirdi. Aşkım, bu gün kahvemiz için yeni bir konseptim var: 'Fil Dişi Sahili'nden Taze gelmiş arabica çekirdeği, üzerine bir tutam Tibet Tuzu ve Kuru Gül Yaprağı Tozu.' geliyor musun, yoksa yine 'sadece üç malzemeli' süzme kahve minimalizminde mi takılacaksın?  Defne ise, Tatlım, biliyorsun minimalist değilim, sadece seçiciyim. Ve Tibet Tuzu kahvenin pH dengesini bozuyor. Bugün 17:00'de 'Rönesans Heykellerinin Oturuş Pozisyonlarını Taklit Eden Yoga' dersinden sonra sana uğrarım. Öğle yemeğinde sadece avokado ve trüf mantarlı minik sandviç yiyorum. Kaosuna ihtiyacım var bebeğim baayyy diyerek zıtlıklarını bir kez daha özetlemişti. 

Günün getirdiği tüm gereksiz kaosu bilimsel bir süzgeçten geçiren Defne ile, anlık parlak bir haz arayan Lila için, akşamüstü Küba ritminin hakim olduğu Defne’nin terasında buluşma vakti gelmişti.

Defne’nin terası, güneşin batışıyla birlikte, Defne’nin gözünde bir entropi artışı deneyi alanı, Lila’nın gözünde ise "Havana’daki Yüksek Sanat Galerisi’nin Çatısı" konseptine bürünürdü. Lila, üzerine giydiği fuşya rengi, akışkan elbiseyle o anı yansıtırken, elini gökyüzüne uzatıp. Bu an, hayatın bize sunduğu en büyük jest, Defne. Duygusal bir patlama. Keşke bu kırmızılığı şişeye koyabilsek, değil mi? Defne, hemen yanındaki spektrofotometre cihazını gökyüzüne tutup, kırılmaz camdan yapılmış bej elbisesi içinde, bir laboratuvar asistanından farksız, Hayır, Lila, diye düzeltti, bu duygusal bir patlama değil, Rayleigh saçılması ve Mie saçılması denen atmosferik olayların sonucu. Gözlemlediğimiz kırmızı rengin dalga boyu, yaklaşık lambda 650 nm'dir. Şişeye koymak istediğin şeyin somut verisi budur, tamamen fiziksel bir determinizmdir.

Lila omuz silkip, Ben sadece bu rengin dudak parlatıcımda ne kadar havalı duracağını düşünüyorum, diyerek konuyu kapattı. Ardından, el çantasından 'Gün Batımı Büyüsü' adını verdiği, parlak fuşya turuncu tonlarında yeni dudak parlatıcısını çıkartıp, biliyor musun, Defne, dedi, aynada dudaklarını dikkatle renklendirirken, sen orada gün batımının ışık spektrumunu ve dalga boyunu incelerken, ben bu anı, anında tüketilebilir bir estetik ürüne çeviriyorum. Üstelik bu parlatıcıda, güneşin tam bu anına atıfta bulunan, mikroskobik boyutta altın ve bakır yansıtıcı mikro pigmentler varmış. Bu, fotoğraf çekiminde doğal bir ışıltı vererek yüzümdeki minimal parlaklığın, fotoğraflarda doğal halimden daha neşeli görünmemi sağlayacak. Benim parlatıcım ne kadar parlaksa, o gün o kadar mutluyumdur. 

Defne, bu yüzeysel analize karşı derin bir nefes aldı ve gözlüklerini düzeltti. Yüzünde, 'Acınası Yüzeyellik Gözlemi ' adını verebileceği türden, hafif bir entelektüel küçümseme belirdi. Lila, diye yanıtladı Defne, sesi sakin ama mutlak bir bilimsel otorite taşıyordu. Senin bahsettiğin 'mutluluk', en fazla beş saniye süren, hızlı bir sosyal doğrulama döngüsünün tetiklediği nörokimyasal bir parazittir. Benim lambda 650 nm'yi ölçmemden aldığım zevk, kainatın temel yasalarının mükemmel işleyişini deneyimlemekten kaynaklanıyor. Bu zevk, nöronlarımın on üzeri onbeş saniye süren, kalıcı bir tatminle rezone olmasını sağlıyor. Senin 'fotojenik potansiyel' dediğin ölçülebilir ve geçici değişken ise, benim için sadece bir “kontrol grubu hatasıdır”.

Uzun vadede ne olacağını düşünmüyorum, canım, diye tekrarladı Lila, son derece tasasızdı. Uzun vadede zaten başka bir trend, başka bir dudak parlatıcısı olacak!

Defne, Lila'nın bu son sözüne acıyarak gülümsedi. İşte farkımız bu. Sen, tükenmeye mahkûm olan bir ürün döngüsüne hapsolmuşsun. Ben ise, evrenin değişmeyen, zarif ve ölümsüz ilkelerini inceliyorum. Sen 'fotojenik potansiyel'in getiri oranına bakıyorsun; ben ise, fotojenik potansiyeli mümkün kılan optik fiziğin sonsuz zevkine dalıyorum. İnan bana, Lila, benim bilimsel tatminim, senin anlık 'beğeni' dopamin salınımından çok daha yüksek bir Net Bugünkü Değere (NBD) sahiptir. Sen ucuz bir anlık coşku arıyorsun, ben ise varoluşun formülündeki saf zarafeti bulmaktan üstün bir zevk alıyorum. Benim eğlencem bu: Kaosu, hesaplanabilir güzelliğe dönüştürmek.

Masada, adeta bir minimalist sanat eseri gibi, Vegan Ceviche duruyordu. Lila için bu tabak, sadece bir yemek değil; taze, tropikal, özgürlük dolu bir lezzet yolculuğuydu. Lila, her bir parlak renkli sebze ve meyve parçasının, ruhunun detoksifikasyon ritüelini tamamlayan, güneydoğu Asya mistisizminin modern bir yansıması olduğuna inanıyordu. Ceviche'nin canlılığı, onun "içsel aura temizliği" için vazgeçilmez bir zorunluluktu. Lila, tabağa yaklaştığında, sanki bir sanat galerisindeki heykeli inceliyormuşçasına, 'Güneşin Uyanışı' adını verdiği bir anlık sessizlik pozisyonu aldı. Ardından, ceviche’yi bir lokmada alıp gözlerini kapattı. Limonun keskin, uyanık ve ruhu temizleyen tadını övdü; bu lezzet patlaması, ona göre gün boyunca zihninde biriken tüm "düşük frekanslı enerjiyi" anında nötralize ediyordu. Bu yeşilliklerin rengi, diye fısıldadı, gözleri kapalıyken, tamamen 'Zen'in Harmonik Dalga Boyu'nda titreşiyor. Bu keskinlik, tüm negatif enerjimi söküp alıyor. Lila'ya göre, o tabağın değeri, sebzelerin rengindeki mistik enerji ve sunumdaki fotojenik denge ile ölçülüyordu. Bu, yenilebilir bir karmik dengelenme seansıydı. 

Defne ise, hemen yanındaki minyatür pH ölçüm cihazını ve termometreyi hazırlıyordu. Ceviche, onun için sadece pH değeri 3.5 civarında tutulması gereken, protein denatürasyonunun laboratuvar ortamında gözlemlendiği bir kimyasal deneydi.  Defne, ceviche sosuna daldırdığı pH probunun sonuçlarını okurken, yüzünde hafif bir alay belirdi. Arınma ritüeli değil, Lila diye düzeltti, sesi bir laboratuvar profesörünün kesinliğini taşıyordu. Limon suyunun asidik yapısı, sebzelerdeki proteinlerin hidrojen bağlarını parçalıyor. Senin 'arınma' dediğin şey, sitrik asidin protein zinciklerini parçalama verimliliğidir. Ayrıca, diye ekledi, küçük bir not defterine yazarken, tahminime göre, aldığın anlık keyif, sadece 2.7 saniyelik bir kortizol düşüşü ve ardından gelen beklenmedik bir sodyum potasyum pompası aktivasyonudur. Yani o 'uyanış' hissi, tamamen biyokimyasal bir yanılmadır.

Lila, gözlerini açtı ve bir parça kırmızı soğanı Defne’ye uzattı. Sen de denesen? Belki o zaman deneyin öznel verileri değişir?  Defne, kibarca reddetti. Gerek yok. Duyusal verilerin öznelliği, bilimsel geçerliliğe zarar verir.

Yemek ve felsefi tartışmanın ardından, gece çöktüğünde, sıra romun üç farklı aşamasını temsil eden kokteyllere gelmişti. Lila, Kaybolmuş Ada kokteylini içti. Gözleri parladı, dudaklarından coşkulu bir kahkaha döküldü. Ah... Bilişsel işlevlerim inhibe oluyorsa, ne güzel! Düşünmek zorunda kalmamak, en büyük keyif! Bak Defne, bilimsel zırvalıklarını bir kenara bırak. Benim tek hedefim, bu mükemmel anın fotoğrafını çekip 100 beğeni almak. Lila, hızla telefonunu kaptı, fotoğraf çekme ritüelini tamamladıktan sonra telefonunu masaya fırlattı ve Küba müziğinin ritmine ayak uydurarak dans etmeye başladı. Hareketleri, tamamen anlık ve plansızdı. Gel, Defne! Vücudunun kinetik enerjisini hisset! Dopamini bilerek artır! Hayatın, karmaşık denklem çözmekten değil, içgüdüsel bir titreşimden ibaret olduğunu kabul et!

Defne, dans eden Lila'ya bakakaldı. Lila’nın yüzündeki o sarsılmaz eminlik, Defne'nin bilimsel zihninde derin bir çatlak yarattı. Defne kendi kendine sordu: "Bu 'eminlik', alkolün bilişsel inhibisyonundan mı, yoksa cehaletin getirdiği bir huzurdan mı kaynaklanıyor? Bilimin sınırları, bu yüzeysel inanç karşısında nerede duruyor? Beynin en basit ödül mekanizmalarına başvurarak, varoluşsal karmaşayı geçici olarak askıya alma çabası mı bu?  İçgüdüsel titreşim dediğimiz o şey, aslında radyan enerjinin termal kayba dönüşme hızından farksız; hızlı, parlak ama hiçbir şeye hiçbir katkısı yok.

Defne, kokteyl kalıntılarını incelerken, gözlerinde derin bir hüzün belirdi. Sen, hayatı seri halde tüketilen anlık güzellikler olarak görüyorsun. Sabahki mangonun yaprağındaki kahverengi lekeyi bile, bir varoluşsal tehdit olarak algıladın; çünkü o kusur, kurguladığın 'kusursuz estetik akış' senaryosunu bozuyordu. Senin zihnin, Lila, hiçbir zaman çözülmemiş bir denklemle baş başa kalmaya dayanamıyor. Her an, bir Instagram karesi kadar mükemmel, bir duş jeli kokusu kadar geçici ve bir rom yudumu kadar uyuşturucu olmak zorunda. Bu, bir yaşam biçimi değil, düşünme eylemini erteleme stratejisidir.

Lila, başını geriye attı ve kahkahalarla güldü. Defne'nin yoğun analizi, onun için bir övgüden farksızdı. Bravo, Defne! Analizlerin hep çok derin, çok doğru ve inanılmaz sıkıcı! Ama biliyor musun? Sen benim hayatımı bu kadar bilimsel ve felsefi terimlerle açıklarken, ben sadece 'Bu hayat ne kadar güzel!' diye düşünüyorum. Benim beynimdeki 'gürültü', senin beynindeki 'sonsuz analiz' sessizliğinden daha çok şey ifade ediyor. Benim sığlığım, benim kalemim; çünkü bu sayede her sabah yeni bir sayfa açabiliyor, her akşam yeni bir rom yudumlayabiliyor ve yarın ne olacağını umursamayabiliyorum.  Lila, parmağını sallayarak Defne'nin sözünü kesti. O kadar karmaşıklaştırma! Sen sürekli 'varoluşsal karmaşa' falan diyorsun ya? Benim için durum daha basit: Hayat sadece eğlencedir, Defne! Başka ne olabilir ki? Eğer bir şey sana keyif vermiyorsa, bir şeyler öğrenmeni sağlamıyorsa (ki bu da dolaylı bir keyif), neden onunla vakit kaybedelim? Senin bütün o 'yüksek getirili aktivite' tanımın bile, en sonunda sürdürülebilir bir eğlence arayışı değil mi? Sen bu eğlenceyi formülde buluyorsun, ben romda. Fark bu.

Defne'nin yüzü, bu basit ama sarsılmaz iddia karşısında daha da gerildi. "Hayat eğlence değildir, Lila. Hayat, veri toplama, analiz etme ve sonuç çıkarma sürecidir. Eğlence, bu sürecin yan ürünü, bazen de yoldan çıkarıcı bir değişkenidir. Lila, omuz silkip, yeniden dans etmeye başladı. Ne olursa olsun, canım. Ben bu gürültüyü seviyorum. Çünkü bu gürültüde yarının toplantısı veya limon asidinin protein denatüresi yok. Sadece rom, ritim ve beğeni sesi var!

Defne, derin bir nefes alıp, defterine son bir not düştü: Ön Sonuç: Yüzeysel keyif, basitliği nedeniyle yüksek yayılıma sahiptir. Derinlik, maalesef, piyasa değeri düşük bir emtiadır. Lila'nın yüzünde, yeni beğenilerin getirdiği dopaminin yarattığı parlak, düşüncesiz bir mutluluk vardı. Defne ise, bilimsel bir bilgelikle yalnız kalırken; iki kadın aynı terasta, tamamen zıt iki evrende var olmaya devam ettiler.


@detaycilarkulubu - Selçuk TUNA

s.tuna@live.com



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü