Bir filmi metin gibi ele almak


Sahneleri, sembolleri, sinematografiyi, karakterleri ve anlatı yapısını çözümlemek  film okumak demektir. Burada amaç, filmin görünür yüzeyinin altındaki anlam katmanlarını “çözmek”tir. Daha analitik, akademik ve sistematik bir yaklaşımı çağrıştırır. Film yorumlama ise daha çok kişisel bakış açısını, filmi izleyicinin kendi deneyimleri ve düşünceleriyle harmanlayarak ortaya koymayı içerir. Daha öznel, daha serbesttir. “Ben bu filmde şunu hissettim, bana şunu düşündürdü” gibi. Okuma, yalnızca görünen anlamı almak değil; metindeki (ya da filmdeki) gizli boşlukları, çelişkileri, ertelenmiş anlamları ortaya çıkarmaktır.  Her film bir “metin”dir; ama bu metin tamamlanmış ve kapalı değil, sürekli ertelenen (différance) bir anlam sürecidir. Filmdeki semboller, kamera açıları, sessizlikler, hatta dışarıda bırakılan şeyler bile anlamın parçasıdır. Filmin kendini nasıl sunduğunu, ama aynı zamanda bu sunumun nerede çatladığını göstermek. Örneğin: Bir film kahramanlık hikâyesi gibi görünürken aslında güçsüzlükleri açığa çıkarıyor olabilir. Filmler genellikle ikili karşıtlıklarla işler (iyi/kötü, erkek/kadın, gerçek/hayal). Derrida bu karşıtlıkların sabit olmadığını, birbirine sızdığını anlatır. Yan anlamların peşinde olmak,  filmin sadece ana hikâyesine değil, kenarda kalmış sahnelerine, tekrar eden küçük detaylara, hatta kamera dışına atılmış olanlara bakmaktır.  Metnin sonsuzluğa doğru yoruma açık olması nedeniyle, bir filmi “tamamen anladık” demek mümkün değildir; her izleyişte yeni bir okuma yapılabilir. Yani özetle okuma yapının içini açmak, alt metinleri çözmektir. Yorumlama ise o yapıdan çıkan anlamı kendi dünyanda ifade etmektir.

@detaycilarkulubu - Selçuk Tuna

s.tuna@live.com

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Yalnızlığın, Deliliğin ve Kimliğin Çözülüşü

Bir Saatin İçindeki Yedi Yıl

"Belki Düzelir" Tuzağı: Umudun Erteleyici Gücü